Mutacja dzieli się na:
- Samorzutną (spontaniczną)
- Indukowaną (wywołaną przez coś)
Mutacja Samorzutna :
- bez udziału czynnika fizycznego lub chemicznego
- powstaje na wskutek przypadkowego działania czynników zewnątrzkomórkowych oraz wewnątrzkomórkowych.
Mutacja Indukowana :
- przy udziale czynnika fizycznego lub chemicznego
- czynnik wywołujący mutację to mutagen.
A) promieniowanie (wszystkie rodzaje)
- jonizujące
- rentgenowskie (X)
- gamma ( powstają podczas rozpadu pierwiastków promieniotwórczych)
- UV ( stymulują powstawanie wiązań między pirymidynami )
B) wysoka temperatura ( wpływa na tempo reakcji i pracę enzymów)
C) kwas azotowy ( powoduje oksydacyjną dezaminację)
D) substancje zawarte w dymie tytoniowym, np., benzopiren
E) iperyt, leki (niektóre), aflatoksyny (Jady, czyli toksyny wytwarzane przez niektóre grzyby pleśniowe)
F) niektóre wirusy

Mutacje dzielimy też na :
- Genowe
- Chromosomowe

Mutacje Genowe :
- dotyczą odcinka DNA mniejszego niż 1 gen, np., anemia sierpowata, fenyloketonuria
Mutacje Chromosomowe ( aberracje )
- najczęściej są skutkiem nieprawidłowego crossing-over
i dotyczą :
struktury budowy chromosomu - zmiana odc. DNA mniejszego niż chromosom, a większego niż jeden gen, np., zespół " Miauczenia Kota "
liczby chromosomów (genomowe) - można je stwierdzić analizując kariotypy pod mikroskopem
a) dodanie chromosomu, np. 46 + 1
b) wypadnięcie chromosomu, np. 46 - 1
c) zwielokrotnienie całej liczby chromosomów, np. 46 x 2

Są takie cechy, które nie zależą od otoczenia - grupy krwi. Powodują je 3 allele:
- I<sup>A - warunkuje syntezę antygenu A

- IB - warunkuje syntezę antygenu B

- i0 - nie warunkuje syntezy żadnego antygenu</sup>