,,Żelazna kurtyna"- linia dzieląca Europę na dwie przestrzenie polityczne: 1) Europa Wschodnia komunistyczna, 2) Europa Zachodnia demokratyczna. Skutki podziału Europy: a) wyścig zbrojny, b) utrudniona wymiana handlowa, c) utrudnione kontakty ludzkie, d)nierównomierny rozwój gospodarczy. Zdobyczy obu bloków strzegły organizaje militarne: (zachód)1949r- blok państw zachodnich powołał NATO- Pakt Północnoatlantycki; w (wschód)1955- z inicjatywy ZSRR powstaje Układ Warszawski. Gospodarka powojennej Europy: Plan Marshalla- plan pomocowy USA dla Europy Zachodniej i Środkowej. || Europa Zachodnia stworzyła Europejską Wspólnotę Gospodarczą, a Europa Wschodnia RWPG- Radę Wzajemnej Pomocy Gospodarczej. Twórcy integracji europejskiej: Robert Shuman, Jean Monnet. KALENDARIUM: 1951r- traktat paryski powołujący EWWiS (Europ. Wspólnotę Węgla i Stali) CEle EWWiS a)integracja gospodarcza w dziedzinie węgla i stali, b) zapewnienie stałych dostaw surowców węgla i rudy, c) zniesienie CWO na te towary. 1957r- traktat rzymski powołuje EWG - pełniejsza integracja w dziedzinie gospodarczej i ludnościowej Przyłączenie do EWG: 1973r- Dania, Irlandia, Wlk Brytania, 1981r- Grecja, 1986r- Hiszpania i Portugalia. ||| 1992r- traktat z Maastricht powołuje UE, 1995r- Austria, Finlandia, Szwecja przyłączają się do UE, 2004r- Estonia, Łotwa, Litwa, Polska, Czechy, Słowacja, Węgry, Słowenia, Malta, Cypr, 2006r- Rumunia, Bułgaria ||| 1957r- EWWiS/EWG Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Niemcy, Włochy. FILARY UE (1992): Unia Gospodarcza i Walutowa: wspólna polityka rolna i handlowa, transportowa, -wspomaganie rozwoju regionów słabiej rozwiniętych, Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwo: dążenie do zachowania pokoju rozbrojenia, -ochrona interesów UE i umacnianie jej bezpieczeństwa, Współna polityka wew. i wymiaru sprawiedliwości: zapobieganie nielegalnej emigracji na obszarze UE, -walka z terrozyzmem. Prawa i przywileje wynikające z członkostwa: 1.prawo swobodnego przemieszczania się, osiedlaniaw dowolnym miejscu UE, 2. prawo do głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu, 3. prawo do ochrony przez placówki dyplomatyczne, 4. prawo składania zażaleń. Przyczyny dużego udziału PKB w światowej produkcji: -zasobność surowcowa, -korzystne warunki środowiskowe (klimat, gleby, dostępność do wód), -pozostałości (tradycje) kolonializmu, -rozwinięte procesy imigracji, które powodują , że wyrównują się, -nowoczesna gospodarka, -rozwój nauki. Najwyższe PKB: Luksemburg, Norwegia, Holandia, Niemcy, Szwajcaria, Wielka Brytania, Irlandia. Najniższe PKB- Eu. Wsch (ZSRR)- Mołdawia, Ukraina, Serbia i Czarnogóra || Gospodarka Europy charakteryzuje się dużym udziałem usług przy zmniejszającym się udziale przemysłu oraz niewielkim udziale rolnictwa. ROLNICTWO- Europa jest dużym producentem żywności (zboże, mięso, owoce, używki) Europa Zach. : -własnośc prywatna, -wys. mechanizacja, -wys. chemizacja- nowoczesne genetyczne odmiany, -duża produktywność, -nowoczesność produkcji, Europa Wschodnia: -własności państwowe i spółdzielcze, -nowa mechanizacja, ||| Największą produktywność mają kraje zachodu (ok. 40 tys. dolarów/1 zatrudnionego). Europa jest najważniejszym na świecie producentem płodów rolnych: -20% światowych udziałów pszenicy, -50% jęczmienia, -50% ziemniaków i buraków, -65%oliwek i winogron. PRZEMYSŁ- Najważniejsze surowce Europy to ruda żelaza, węgiel kamienny i brunatny, ropa i gaz ziemny, rudy urany i innych surowców metalicznych. NIEMCY: -najbardziej gospodarczo rozwinięty kraj UE, -zajmują 1. miejsce pod względem produkcji przemysłowej wśród państw UE, -nowoczesny przemysł, wydajne, prawie samowystarczalne rolnictwo, -największa dł. autostrad (11tys km) -największa liczba ludności wśród państw UE, -ujemny przyrost naturalny. FRANCJA: -największaz pow. wśród państw UE, -Paryż-największe miasto Europy, stolica światowej mody, -najlepiej rozwinięte rolnictwoUE, -aż 75% zapotrzebowania na energię pochodzi z elektrowani atomowych. -turystyka międzynarodowa-pełni ważna rolę w gospodarce. -kraj serów i win. UKRAINA- -- członek ONZ, - największy % najżyźniejszych gleb, - 2. podwzględem wielkości kraj Europy, - surowce mineralne: rudy żelaza, węgiel kamienny, - niewystarczalna produkcja żywności, -b. żyzne gleby, - duży odsetek Rosjan. ROSJA: - 2*większa niż Europa, -PKB, - państwo federacyjne, -leży w kulu str. czasowych