Układ oddechowy:drogi oddechowe(jama nosowa,gardło,krtań, tchawica,oskrzela główne),płuca. Jama nosowa- oczyszczanie powietrza z drobin,bakterii, ogrzanie i nawilżenie. Krtań- utworzona z 9 chrząstek, właściwy narząd, aparat głosowy. Tchawica- kształt spłaszczonej rury, długość-10-13cm, zbudowana z pieścieni chrzęstnych(ok.20) połączonych więzadałami, w środku jest błona śluzowa, wyłapuje drobiny, kurz itp co później pozbywane jest przez kaszel. Płuca- wciąganie tlenu do płuc i wydychanie CO2. Wdech-proces czynny podowany skurczem mięśni oddechowych powodując ruch żeber w górę i na zewnątrz. Jama klatki powiększa się i powietrze zasysane jest do płuc. Wydech- proces bierny, mięśnie oddechowe roźluźniają się, żebra opadają w dół. Pojemność klatki piersowej zmniejsza się, ciśnienie w płucach rośnie, powstałe nadciśnienie wypycha powietrze z płuc na zewnątrz. Pojemność płuc- 5400 cm3(spirometr). Opłucna- cienka błona, której wilgotna powierzchnia ułatwia ruch płuc w czasie oddechu, nie pozwalając na tarcie ścian. Pęcherzyki płucne- zakończenie oskrzelików: Oddychanie: płucne (zewnętrzene)-wymiana gazowa zachodząca w pęcherzyjach płucnych, tkankowe(wewnętrzne) wymana gazowa zachodząca w komórkach ciała, komórkowa-proces uwalniający energię w komórce podczas utleniania związków organicznych. Przyczyny i objawy choroby: grypa(choroba wirusowa)- chrypka,suchy kaszel,zaczerwienione gardłoo, bóle mięśni nieżyt nosa(ch. wirusowa) kichanie,drapanie w nosie,zapalenie spojówek,katar zapalenie oskrzeli(ch. wirusowa lub bakteryjna) złe samopoczucie,temperatura,kaszel,uczucie duszności zapalenie płuc(ch. wirusowa lub bakteryjna) ból w klarce, temperatura, pszyspieszony i płytki oddech angina(ch. Bakteryjna) silny ból gardła,głowy,temperatura gruźlica(bakteryjna)chrypka,suchy kaszel,bóle mięśni i stawów pylica(pył węglowy,azbestowy) kaszel, duszności, zmiany w płucach Zapobieganie chorobom- ograniczenie kontakotów z chorym,higiena osobista,dieta bogata w warzywa i owoce,leczenie wczesnych stadiów ch. Składniki dymu tytoniowego: nikotyna(związek silnie trujący, szkodzi sercu,zwęża naczynia krwionośne) tlenek węgla(trujący gaz, łączy się z hemoglobiną, utrudnia tranpsort tlenu) substancje drażniące(działają na błony śluzowe powodując stany zapalne,kaszel) substancje smołowe(rak krtani,języka,płuc). Choroby związane z paleniem:rozedma płuc, zapalenie oskrzeli,stany zapalne oraz wrzody żoładkowe, choroba wieńcowa,uszkodzenie płodu,rak płuc,jamy ustnej gardła,kratni. Bierne palenie- czyli wdychanie dymu tytoniowego z papierosów palonych przez inne osoby, dym ten zawiera bardziej szkodliwe składniki niż ten wdychany do płuc przez palącego.