Podział składników odżywczych: związki organiczne(białka, cukry,tłuszcze,witaminy) związki nieorganiczne(woda,sole mineralne) białka-zbudowane z aminokwasów, cząsteczke białka daje połączenie ponad 100 aminokwasów. Funkcje: budulcowa- stanowi ok.20%masy człowieka, regulatorowa-regulują procesy zachodzące w organizmie Podział: białka proste(aktyna,miazyna- budują mięśnie, fibrynogen-udział w krzepnięciu krwi) albo: pełnowartościowe(poch. Zwierzęcego) niepełnowartościowe(poch. Roślinnego) Cukry: proste(glukoza) złożone(maltoza,loktoza i wielocukry-skrobia,glikogen)

Węglowodany- stanowią 1% ciężaru ciała, trzeba ciągle uzupełniać, ulegają przemianie, najważniejsze źródło energii, nadmiar prowadzi do przetworzenia w tkanki tłuszczowe Tłuszcze(lipidy)-związki organiczne nierozpuszczalne w wodzie zbudowane z gliceryny i kwasów tłuszczowych; funkcja-stanowią rezerwę energii, zapasowa, 10%masy ciała, główny składnik energetyczny Witaminy:pełnią role regulującą, to związki chemiczne, muszą być pobierane z pokarmu do organizmu A(kurza ślepota) D(krzywica u dzieci-produkowana jest pod wpływem słońca) E(obniżenie płodności, osłabienie mięśni) K(wydłużony czas krzepnięcia krwi) C(szkorbut) PP(biegunki, uszkodzenie uk. nerwowego) B1(choroba beri beri) B2(pęknięcia warg,skóry) B12(anemia złośliwa) Sole mineralne: stanowią ok.3% masy ciała, pełnią rolę regulującą: rozpuszczalne-sole Na,Ca,K nierozpuszczalne-CaCo3,SiO2 Układ pokarmowy: przewód pokarmowy(jama ustna,gardło,przełyk,żołądek,jelito cienkie i grube) gruczoły dodatkowe(wątroba,trzustka,ślinianki)

Trawienie- proces mechaniczy(żucie,rozdrabnianie) i chemiczny(rozkładanie na związki proste zachodzące w jelicie pod wpływem enzymów) 4 smaki: słony,gorzki,słodki,kwaśny

zęby- mleczne(20),które wypadają w wieku 11-13 lat a potem jest uzębienie stałe(32: siekacze(8) kły(4) przedtrzonowe(8) trzonowe(12) Ślinianki- wydzielają ślinę, która pełni role bakteriobójczą, służy do zlepiania i zwilżania pokarmu. Zawiera enzymy początkujące trawienie cukrów.

jama ustna- język- mięsień pokryty błoną śluzową gardło- krzyżują się drogi pokarmowe i oddechowe przełyk- 25-30 cm, łączy gardło z żołądkiem żołądek- gruby umięśniony worek mogący zmieniać swoją objętość, wydziela sok żołądkowy jelito cienkie- ok. 6m długości, wchłanianie pokarmu do krwi jelito grube-ok.1,5m,,wchłanianie wody,występują bakterie,które syntetyzują witaminy z grupy Bi witaminy K. Wątroba- leży w nadbrzuszu- po stronie prawej, największy gruczoł trawienny. Waży ok.1.5kg funkcje- magazynuje witaminy,wytwarza żółć, bierze udział w tworzeniu krwi i przemianie cukrów reguluje temperature ciała trzustka- długi wąski gruczoł o długości 15-20 cm, wytwarza sok trzustkowy,produkuje hormon:insulinę i glukagon Sok żołądkowy- enzymy trawienne(podpuszczka-ścina białko; pepsyna-rozrywa długie łańcuchy białek) kwas solny(ma właściwości bakteriobójcze) śluz(zabezpiecza błonę żołądkową,zmniejsza tarcie pokarmu) Dietetyka- nauka zajmujące się zasadami prawidłowego odżywiania się ludzi Dieta-właściwy dobór pokarmów, jest ona uzależniona od wieku, rodzaju wykonywanej pracy i stanu zdrowia. Zasady racjonalnego odżywiania się: zmniejszenie ilości cukru w pokarmie, ogranicznie pokarmów z tłuszczami zwierzęcymi, odpowiednia regularność spożywania pokarmu; Choroby zębów: próchnica(bakterie przekształcają cukry z resztek pozywienia- niszczenie szkliwa i miazgi zęba co powoduje martwice) paradontoza(niedobór wit C i D,niestaranne mycie- rozchwanie i obluzowanie zębów) pestycydy- środki ochrony roślin o działaniu tasiemczyca- powodowana obecnością tasiemca w ogranizmie, glistnica- powodowana przez glistę ludzką owsica- przez owsika-przeprzestrzeganie higieny osobistej alkoholizm-choroba społeczna,która niszczy zdrowie psychiczne i fizyczne, alkohol nie ulega trawieniu i bezpośrednio wchłaniany jest do obiegu. Skutki: jednorazowe nadużycie alkoholu: wymioty,zaburzenia równowagi,opóźniony czas reakcji częste: otępienie umysłowe,zaburzenia pamieci, zanik uczuć nałogowo: zaburzenia psychiczne,wyniszczenie organizmu Związki azotu: azotany,azotyny, mają niekorzystny wpływ na organizm, powodują mdłości, wymioty,biegunkę, Metale ciężkie: ołów, kadm,cynk- wypierają mikroelementy z ogranizmu ponieważ nie są wydalane tylko się kumulują. Rolnictwo ekologiczne- nie stosowanie nawozów sztucznych ani chemicznych śródków ochorny roślin, lecz stosowanie nawozów naturalnych, stosuje się płodozmian anoreksja- obniżenie łaknienia,ograniczanie jedzenia,prowadzi do wychudzenia i wyniszczenia organizmu

Bulimia-(wilczy apetyt)- wzmożone łaknienie, powstaje na podłożu emocjonalnym np. stres.