Zagrożenia gleby: a) monokultury prowadzące do zuborzenia gleby, b) wycinanie lasów, pożary prowadzące do powstania obszaru pustynnego. c) stosowanie środków owadobójczych, chwastobójczych. d) nadmierne nawożenie. Źródla zanieczyszczeń gleb: A) zakwaszanie, b) nadmierne nawożenie, c) erozja (wodna i powietrzna) Erozja- uszkodzenie skorupy ziemskiej przez wodę, wiatr, lodowce. Erozja- zmniejszenie zawartości materii organicznej i substancji pokarmowych. Przenawożenie- wzrost zawartości związków fosforu i azotu. Kwaśne deszcze- zakwaszanie gleby. Przyczyny niszczenia lasu: wyrąb lasów, kwaśne deszcze. Skutki... lasów: zachwaianie równowagi gazowej biosfery, zanikanie mikoryzy, opadanie liści, szkodniki, zmiania klimatu, uszkadzanie korzni. Ochrona przyrody: a) prawidłowe zabiegi rolnicze (uprawowe), b) Stosowanie odpowiednich płodozmianów, c) właściwe rozmieszczenie użytków rolnych i leśnych, d) wapnowanie gleb zakwaszonych, e) przeciwdziałanie erozji, f) odnowę terenów zdewastowanych, g) wykorzystanie mineralnych surowców odpadowych pojawiających się przy wydobyciu węgla, żelaza, miedzi, h)racjonalne użytkowanie gleb i ich ochronę przed zanieczyszczeniami.

Woda: 1)czysta: larwa jętki, l. widelnicy, l. chruścika, 2) średnia: kiełż zdrojowy, pijawka rybia, 3) zanieczyszczona: rureczniki, larwa ochtki czerw., Parametry za pomocą których mozna zbadac jakosc wody: a) fizykochemiczne- zasolenie, b) biologiczne- skład gatunkowy ilościowy organizmów, c) hudromorfologiczne: szerokość, długość koryta. Rodzaje zanieczyszczeń wód: rolnicze, przemysłowe, komunalne. Klasy wód: a) klasa I- bardzo dobrej jakości| woda nadaje się do picia, stosowana w przemyśle farmaceutycznym, spożywczym oraz przy hodowli ryb łososiowatych. b)klasa II- dobrej jakości; nadaje się do picia dopiero po uzdatnieniu, stosowana do celów rekreacyjnych. c) klasa III- zadowalającej jakości; woda nadaje się do picia po uzdatnieiu, stosowana do nawadniania pól. d) klasa IV- niezadowalaj. jakości; woda nadaje się do picia po uzdatnieiu. e) klasa V- mocno zanieczyszczona (złej jakości); woda nie ulega uzdatnieiu- najgorsza. Oczyszczanie: 1) mechaniczne- sita- drobiny popiołu; 2) biologiczne (bakterie)- związki organiczne pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. 3) chemiczne (utlenianie, redukcja, wytrącanie)- roztwór nawozów sztucznych, detergenty. Skutki zanieczyszczeń wód: 1) Zakwit wód- nadmierny rozwój fitoplanktonu, który doprowadza do zarastania danego zbiornika, a w efekcie do śmierci organizmu. 2. Eutrofizacja- wzbogacenie wód w zwiążki organiczne pochodzące z nawozów sztucznych, co będzie prowadziło do nadmiernego porastania roślinnością. 3. Człowiek: alergie, podrażnienia, zatrucia pokarmowe. 4. Rośliny i zwierzęta: osłabiony wzrost, rozwój, wyginięcie organizmów. Zanieczyszczenia wód: nawozy, wycieki paliw, pożary, wyrzucanie odpadów do morza, metale ciężkie.