Biocenoza- jako zespół żywych organizmów (roślinnych i zwierzęcych), które są wzajemnie od siebie uzależnione. Biocenozę tworzą: fitocenoza (organizmy roślinne), zoocenoza (organizmy zwierzęce), drobnoustroje. Biocenoza: naturalna: wodne- słone (morza) i słodkie- płynące (rzeka) i stojące (jezioro). Lądowe- las, tundra. Sztuczna (działania człowieka): wodne- oczko wodne. Lądowe- pole, ogródki, szkółki leśne, sad. Strefa przejściowa: na obrzeżach lasu występują identyczne gatunki roślin, które można zaobserwować również na łące. Jest to strefa przejściowa pomiędzy biocenozą lasu a łąką. Etapy tworzenia biocenozy: im więcej populacji w biocenozie tym jest ona trwalsza, tzn mniej wrażliwa na zakłócenia i zdolna do utrzymywania swojego składu gatunkowego. Żeby biocenoza mogła prawidłowo funkcjonować musi posiadać następujące grupy ekologiczne: a) producenci, b) konsumenci I rzędu, c) konsumenci II i III rzędu, d) reducenci (destruenci). Łańcuch spasania- rozpoczyna się od producentów po drapeżniki, np. liście ziemniaka <- stonka <- bażant <- lis Łańcuch detrytusowy- rozpoczyna się od martwych szczątek roślin i zwierząt przez reducentów po drapieżniki, np. detrytus <- bakterie <- pierwotniaki <- skorupiaki. Piramida energii: (od góry) konsumenci, konsumenci II rzędu, konsumenci I rzędu, producenci. EKOSYSTEM=CIOCENOZA+BIOTOP Biocenoza: a) producenci (organizmy samożywane), b) konsumenci (org. cudzożywne), c) reducenci (bakterie, grzyby) Reducenci- obumarłe szczątki roślin i zwierząt, rozkładają związki organiczne na proste związki nieorganiczne. Biotop- elementy przyrody nieożywionej: a) energia słoneczna, b) rodzaj podłoża, c) ukształtowanie terenu. EKOSYSTEM: 1. biotop, 2. biocenoza: producenci, reducenci, konsumenci.