Traktaty pokojowe

Traktat Brzeski – traktat pokojowy podpisany w Brześciu 3 marca1918 roku między Cesarstwem Niemieckim, Austro- Węgrami i ich sojusznikami, Rosyjską Federacyjną Socjalistyczną Republiką Radziecką (RFSRR).

Zakładał on wycofanie się wojsk radzieckich z I wojny światowej- Rosjanie chcieli zakończenie wojny, aby zająć się wojną domową nasilającą się w ich kraju, a Niemcom walczącym na dwóch frontach pozwolił zamknąć front wschodni i skoncentrować się na froncie zachodnim. Traktat ten został anulowany przez Rosjan 13 listopada po upadku cesarstwa niemieckiego i austro-węgierskiego.

 

 

8 stycznia 1918 roku amerykański prezydent W.T. Wilson wygłosił orędzie do Kongresu, w którym zawarł 14 podstawowych warunków pokoju.  Według  tego trwały pokój w europie miało zapewnić wprowadzenie następujących zasad:

- zniesienie tajnej dyplomacji

- zniesienie ograniczeń w  handlu międzynarodowym

- rozbrojenie

- rozstrzygnięcie i unormowanie sporów kolonialnych

- powrót w posiadanie Francji Alzacji i Lotarygnii

- ewakuacja wojsk z terytorium Rosji i uregulowanie z nią stosunków

- zapewnie suwerenności Belgii i ludności tureckiej Imperium Osmańskiego

- zmiana granic Włoch

- stworzenie możliwości rozwoju dla Austro-Węgier

- odzyskanie przez Rumunię, Serbię i Czarnogórę utraconego w czasie wojny terytorium

- stworzenie niepodległego państwa polskiego

- stworzenie Ligi Narodów, która będzie starała się  zapewniać gwarancję niepodległoci

 

Traktat Wersalski – (pokój paryski), główny traktat pokojowy, podpisany przez Niemcy, państwa Ententy i państwa sprzymierzone i stowarzyszone 28 czerwca 1919 roku, który zakończył I wojnę światową i wprowadził w Europie nowy ład polityczny. Traktat został opracowany przez 27 państw zwycięskich– nie dopuszczono do obrad cesarstwa niemieckiego i austro- węgierskiego  (przedstawiono im tylko gotowe traktaty do podpisania),a także Rosji, której rządu bolszewickiego nie uznawano w Europie.

Po podpisaniu traktatów przez Niemcy następnie podpisały je:

Austria – 10 września 1919 w Saint-Germain-en-Laye

Bułgaria- 27 listopada 1919 roku w Neuilly-sur-Seine

Węgry – 4 czerwca 1920 roku w Trianon

Turcja – 10 sierpnia 1920 roku w Sevres

Postanowienia traktatu wersalskiego:

- Utworzono Ligę Narodów , która miała dbać o przestrzeganie niepodległości państw

- Francja odzyskała Alzację i Lotaryngię, a zagłębie Saary pozostawało pod zarządem międzynarodowym i po 15 latach plebiscyt miał rozstrzygnąć czy będzie należało do Francji czy Niemiec.

- Belgia pozyskała na rzecz Prus: Eupen i Malmedy

- Polska odzyskała dużą część utraconych terenów – część Wielkopolski, niewielki dostęp do morza, zagłębie przemysłowe

- utworzono wolne miasto Gdańsk

- niemieckie kolonie podzielono pomiędzy zwycięzców i przekazano pod  opiekę Ligi Narodów

- Luksemburg znalazł się poza władaniem Niemiec

Ponadto wprowadzono demilitaryzację Niemiec, nakazano zmniejszenie armii niemieckiej.

Na państwo niemieckie zostały nałożone reparacje wojenne, wypłacane jako rekompensata za poniesione straty – wynosiły one 132 mld marek w złocie.

Niemcy uznały niepodległość Polski i Czechosłowacji, a także zobowiązały się do poszanowania suwerenności Austrii.

Postanowienia traktatu wersalskiego były kwestionowane i nie  do spełnienia przez Niemcy. Po wystąpieniu Stanów Zjednoczonych z Ligi Narodów i wykluczeniu z  systemu wersalskiego Niemiec i Rosji państwa te zawarły układ w Rapallo i do czasów dojścia Hitlera do władzy prowadziły ścisłą współpracę wojskową i polityczną omijając w ten sposób postanowienia traktatu wersalskiego – Niemcy produkowali i testowali broń zakazaną traktatem na terenie Rosji, a po dojściu do władzy Hitlera oficjalnie odrzuciły ograniczenia traktatowe w zakresie zbrojeń.

 

Podsumowując w czasie trwania I wojny światowej udział wzięły 33 państwa – około 70 milionów żołnierzy (poległo 10 mln, 20 mln zostało rannych. W wyniku wojny rozpadły się  Austro- Węgry. Niemcy i Austria stały się republikami, powstała Rosja Radziecka oraz inne państwa – m.in. Polska odzyskała niepodległość. Wytyczono nowe granice w Europie, a także dokonano podziału kolonii niemieckich i powstały nowe granicy na terenach Azji i Afryki.