Odrodzenie - streszczenia
Cechy
renesansu:
a)rozkwit kultury i nauki, b)człowiek w centrum zainteresowania, c) nawiązywanie do antyku, Wzorce:
ziemianin, dworzanin, humanista. Prądy umysłowe:
antropocentrymz- zainteresowanie człowiekiem, humanizm- fascynacja
człowiekiem i jego sprawami. Stoicyzm- kier.
filozof., który propagował życie zgodne z prawami natury i rozumem, zachowanie
równowagi duchowej, której nie narusza ani radość ani smutek. Epikureizm- uważał że największym dobrem człowieka
jest brak cierpienia, dlatego należy korzystać z życia i cieszyć się
doczesnością. Cechy człowieka ren.:
wszechtronne wykształcenie, zainteresowany światem i życie, ważne były dla
niego sprawy państwa, ma wysokie wymagania wobec siebie, żyjący w bliskim
kontakcie z naturą, rozmiłowany w kulturze antycznej, podróżnik,odkrywca,
bliska mu była filozofia przejęta od starożytnych ,,Carpe diem",
,,Człowiek jestem i nic co.."
Pieśń- najstarszy
i najpowszechniejszy gatunek poezji lirycznej związany dawniej ściślej z
muzyką, często z tańcem i chórem. a)strofiki z tym samym
układem wersów, b)refren, c) wyrazisty rytm, d) powtórzenia, e) składnię
emocjonalną (wykrzyknienia, pytania retoryczne).
,,Pieśń
świętojańska o sobótce"- mówi panna(wieśniaczka) o prostym, zwyczajnym
życiu na wsi, o obowiązkach, wypoczynku, o urokach życia na wsi. Nastrój-
miły, przyjemny, sielankowy, pogodny, patetyczny. Kompozycja pierścieniowo,
zaczyna się apostrofą, 15 zwrotek po 4wersy, układ-rymy sąsiadujące, różne typy
zdań, budowa jakby rozprawkowa. Przyjemne i pożyteczne.
,,Serce roście"- mówi
podmiot liryczny, liryka bezpośrednia. Dwie cząstki tematyczne: część
opisowa- zmiany zachodzące w przyrodzie;
część refleksyjna- odmienne postawy ludzkie. Pogląd na życie- jest szczęśliwy
gdy ma czyste sumienie, źródłem miłości jest zmieniająca się przyroda.
,,..."To przykład liryki bezpośredniej, podmiot lir. zwraca uwagę na
piękno zmieniającej się przyrody, z której płynie radość życia. Prawdziwe
szczęście płynie z wew. spokoju i czystości sumienia- i żadne przeszkody go nie
zmącą. Są to prawdy ogólnoludzkie, ponadczasowe i wychowawcze oraz świadczą o
tym że J.K. jest prawdziwym humanistą.
,,Pieśń
IX" - obrazy poetyckie- zachód słońca, nadejście nowego dnia, las
zimą, śnieg na polu, nadejście wiosny, barwny świat przyrode. ,,Nie porzucaj
nadzieje''-rozpoczyna się od opisu zmian zachodzących w przyrodzie. Zimą traci
ona swój urok, ale zawsze możemy znaleźć pocieszenie w nadchodzącej wiośnie.
Podobnie bywa tez w życiu ludzkim ,,Nic
wiecznego na świecie, radość sie z troską plecie"- pamiętając o tej
zasadzie powinniśmy z jednakowym umiarem przeżywać chwile radości, szczęścia
jak i smutku i cierpienia. Ta zasada wyrażona w poetyckiej formie jest
ilustracją poglądów starożytnych stoików; ,,Lecz na szczęscie wszelakie, serce
ma być jednakie".
,,Czego
chcesz od nas, Panie..." - podmiot lir. zwraca się
do Boga w formie apostrofy (bez. kontakt, wyraża uczucia), podmiot jawny
zbiorowy, liryka bezpośrednia. Bóg jest: miłosierny,
hojny, wszechobecny, cierpliwy, dobrotliwy, Pan świata, wszechmocny,
NIESMIERTELNY, stwórca, łaskawy... Świat jest: podporządkowany
Bogu, piękny, barwny, pełen życia, wzbudzający podziw, zaplanowany, uporząd,
harmonijny, ożywiony, pod opieką Boga. Człowiek jest:
wdzięczny Bogu, szanuje Go, chce się odwdzięczyć, zachwycony światem, wierzy w
Boga, traktuje Go jak Ojca. Hymn J.K.
to manifest humanistycznej religijności i renesansowego optymizmu.
,,Pieśń
XIV" zaczyna się apostrofą do
rządzących, słowa wiersza są skierowane do rządzących, celem wypowiedzi jest
przestroga rządzących, żeby dobrze rządzili, uświadamia im konsekwencje złego
rządzenia (funkcja impresywna). Współcześnie ten tekst mógłby być przytaczany w
czasie zaprzysiężania sejmu, obrad,w senacie, na kampaniach przedwyborczych. Podmiot
liryczny mówi o odpowiedzialności przed Bogiem. Przestrogi: żeby
pamiętali o Bogu, że rządzą na ziemi kóra stworzył Bóg, żeby pamietali o każdym
człowieku, że wszystko stworzył Bóg, Budowa pieśni: a) składa
się z 5 zwr po 4 wersy, b) apel/przestroga dla rządzących, c) nastrój
poważny/patetyczny, d)rymy parzyste-żeńskie, e)zd. oznajmujące, f)rozpoczyna
się apostrofą, g) podmiot liryczny jawny, g)liryka
zwrotu do adresata, h)jednakowa dł wersów (po 12), i)średniówka
jest po 7 sylabach, j)kończy się aluzją do upadku Rzymu, k) inwersja



Konkursy