Cukry- rola energetyczna- słodycze, owoce, warzywa, produkty zbożowe, mąka

Wzór ogólny cukrów: Cn(H₂O)m

Podział: proste- glukoza,fruktoza(C₆H₁₂O₆); złożone: dwucukry (sacharoza), wielocukry (skrobia,celuloza)

Glukoza i fruktoza mają ten sam wzór sumaryczny C₆H₁₂O_6, ale inny wzór strukturalny- są izomerami

Właściwości glukozy: ciało stałe; barwa biała; bezzapachowa; dobrze rozpuszcza się w wodzie; słodki smak

Glukoza powstaje  roślinach zielonych w procesie fotosyntezy: 6 O₂+6 H₂O --> (_{chlorofil, energia słoneczna)} C₆H₁₂O₆ + 6 O₂

Glukoza w organizmie jest spalana w celu uzyskania energii: C₆H₁₂O₆ + 6O₂ à 6CO₂ + 6 H₂O + energia

Glukoza ulega fermentacji alkoholowej: C₆H₁₂O₆  -->_(drożdże)  2 C₂H₅OH + 2 CO₂

Dośw.: Prażenie glukozy

Ogrzewamy glukozę w probówce

Obserwacje: po ogrzaniu na ścianach probówki osadza się woda, a substancja zmienia barwę na czarną.

Wniosek: glukoza w czasie prażenie rozkłada się na węgiel i wodę-  

C₆H₁₂O_6- -->_(temp.)  6C+6O₂

 

C₁₂H₂₂O₁₁ – sacharoza- przykład dwucukru

Sacharoza to cukier występujący w burakach cukrowych lub trzcinie cukrowej

Właściwości fizyczne: ciało stałe, barwa biała, bez zapachu, dobrze rozpuszcza się w wodzie, słodki smak, ma budowę krystaliczną

Właściwości chemiczne:

a) ogrzewana ulega rozpadowi C₁₂H₂₂O₁₁ ->_(temp.) 12 C + 11 H₂0

b) nie ma właściwości redukcyjnych  

c) w obecności kwasów ulega hydrolizie: C₁₂H₂₂O₁₁ + H₂O-->(_kwas) C₆H₁₂O₆₍glukoza) + C₆H₁₂O₆ (fruktoza)

 

Skrobia- przykład wielocukru – (C₆H₁₀O₅)n

Właściwości fizyczne: ciało stałe, barwa biała, bez zapachu, sypka, bez smaku, nie rozpuszcza się w wodzie; W zimnej wodzie nie rozpuszcza się,  a w gorącej pęczniej tworząc kleik skrobiowy

Skrobia jest odkładana w roślinach jako materiał zapasowy

Skrobia pod wpływem kwasów i enzymów ulega hydrolizie i rozkłada się na cukier prosty: (C₆H₁₀O₅)n + H₂O -->(kwas, enzymy) n(C₆H₁₀O₅)

Dośw. Reakcja charakterystyczna skrobi- do probówki z kleikiem skrobiowym dodajemy jodyne.

Obserwacje: jodyna zmienia barwę na ciemnoniebieską

Wniosek: Zmiany barwy jodyny na niebieską oznacza, że substancja zawiera skrobię.