Polska leży w strefie umiarkowanej ciepłej – typ klimatyczny przejściowy

Masy powietrza kształtujące pogodę w Polsce- przez ponad pół roku napływają masy powietrza polarno-morskiego (PPm) z północnego Atlantyku. Jeżeli napływają w lecie przynoszą zachmurzenie, opady i ochłodzenie. Jeżeli napływają w zimie przynoszą zachmurzenie, opady, śnieg, ocieplenie.

Ponad pół roku napływają również masy powietrza polarno-kontynentalnego (PPk).

Temperatura w Polsce – uzależniona jest od:

- kąta padania promieni słonecznych

- napływających mas powietrza

-od wysokości n.p.m. i ekspozycji stoku

Izotermy stycznia w Polsce: mają przebieg zbliżony do południkowego. Wynika to z silnego oddziaływania kontynentalnych mas powietrza i słabnącego oddziaływania na zachodzie

Izotermy lipca – mają przebieg równoleżnikowy i  jest to związane z pasami rzeźby terenu i wysokością n.p.m.

Średnia temperatura roczna- wacha się od 6^oC na Pojezierzu Suwalskim do 9^oC na Nizinie Śląskiej.

 

Wody powierzchniowe Polski

Zlewisko – Obszar, z którego rzeki spływają do określonego morza,oceanu lub jeziora (np. Bałtyckie – 99,7%)

Dorzecze- obszar na którym znajduje się rzeka główna i wszystkie jej dopływy

99,7 % terytorium Polski – zlewisko M.Bałtyckiego, 0,2% M.Czarnego; 0,1% M. Północnego

W dorzeczu Wisły znajdują się: Dunajec, Wisłoka, San,Wieprz,Pilica,Drwęca,Narew, Bzura

Odry- Ostrawa, Kanał Gliwicki,Nysa Kłodzka,Warta

Obszary źródliskowe Polski:

- pas gór (Karpaty, Sudety) tu biorą swój początek największe rzeki, gdyż jest tu najwięcej opadów

- pas wzgórz morenowych północnej części kraju

Źródło- miejsce wypływu wody podziemnej na powierzchnię

Wydajność źródeł zależy od: - opadów atmosferycznych (ilość i natężenia); - ilości spękań i wielkości szczelin skalnych; - przepuszczalności skał; - układu warstw skalnych

Ustrój polskich rzek jest deszczowo-śnieżny, tzn. wysokie stany wód (wyżówki) rzeki osiągają w lecie (intensywne opady) oraz na wiosnę (roztopy śniegu)

Niżówki polskie rzeki osiągają w zimie (małe opady) oraz na początku jesieni (wysoka temperatura, małe opady, duże parowanie)

Polskie rzeki zimą zamarzają, czas trwania pokrywy lodowej zależy od warunków pogodowych. Najkrócej zlodzone są rzeki niziny śląskiej (około 10 dni), a najdłużej na Pojezierzu Suwalskim (ok. 80 dni)

Przyczyny powodzi: - intensywne, długotrwałe opady; - wiosenne roztopy; -zatory lodowe na rzekach; - cofka w dolnym odcinku rzeki

Jak zapobiegać powodziom?: - budowa i umacnianie wałów przeciwpowodziowych; - regulacja koryt rzecznych; - wprowadzanie lodołamaczy na rzeki; - udrażnianie spływów wody w rzece przez detonacje materiału wybuchowego; - nie budować budynków na terenach zalewowych; - wczesne przewidywanie zagrożeń; - budowa zbiorników retencyjnych

 

9300- liczba jezior w Polsce; ponad 50% na Pojezierzu Mazurskim, Pomorskie (36%), Wielkopolskie (12%)

Typy genetyczne jezior:

- polodowcowe: a) rynnowe- Hańcza, Gopło; b) morenowe- Śniardwy, Mamry; c) wytopiskowe – (Oczka); d) cyrkowe(górskie)- Czarny Staw; e)morenowe – Morskie Oko

- jeziora krasowe – Dratów, Krasne, Piaseczno,Załucze

- jeziora przybrzeżne – powstałe w wyniku zamykania zatok i zalewów przez narastającą mierzeje- Jamno, Gardno, Wicko, Łebsko

- deltowe – powstały w wyniku zamykania zatok przez nanosy rzeczne – Druzno, Dąbie (delta Odry)

- starorzecza (jeziora zakolowe)- w wyniku erozji bocznej rzeki – Wiśliska,Czerniakowskie,Odrzyska

- sztuczne – Solina na Sanie, Włocławek na Wiśle, Nysa na Nysie Kłodzkiej

Funkcje zbiorników retencyjnych:

- gromadzą nadmiar wód rzecznych, ograniczają w ten sposób klęskę powodzi

- są ,,magazynami” zaopatrującymi w wodę miasta i zakłady przemysłowe, a także w rolnictwie

-są źródłem taniej i ,,czystej” energii elektrycznej, gdyż towarzyszą im zazwyczaj elektrownie wodne

- sprzyjają powstaniu nowych rejonów turystycznych