Luteranizm - doktryna chrześcijańska i teologiczna zapoczątkowana przez Marcina Lutra w XVI wieku.

Marcin Luter w 1517 roku sprzeciwiał się sprzedaży odpustów. Wywiesił 95 tez, w których opisał znaczenie odpustu i pokuty. W świecie kościoła nie poparto działania Lutra i został zesłany na banicję. Luter schronił się w zamku, a w tym czasie dalej trwała reformacja. W XX wieku pojawił się ruch zwany Luterańskim Kościołem wysokim.

Luteranie opierają swoją wiarę na 4 głównych zasadach: tylko Pismo, tylko Chrystus, tylko wiara, tylko łaska. Wszystko podporządkowane jest Chrystusowi. Do zbawienia prowadzą nie uczynki tylko wiara dzieło Jezusa na Golgocie.

Luteranizm:

- nie uznają papieża, a głowa kościoła jest Chrystus

- Jezus jest pośrednikiem w drodze do zbawienia

- odrzucają dogmaty ustanawiane przez papieży i sobory, oprócz 4 pierwszych

- Pismo Święte jest źródłem objawienia

- odrzucają kult świętych, których się tylko wspomina

- 2 rodzaje spowiedzi: ogólna i indywidualna

- nie obowiązuje celibat

Na świecie jest około 74 mln wyznawców, z czego większość w Europie - głównie państwa Skandynawskie i nadbałtyckie (Estonia, Łotwa), a także dość liczna grupa w Afryce

W Polsce około 80 tys.

 

Kalwinizm - jedno z wyznań protestanckich, wywodzi się wprost z reformacji.

Wywodzi się z reformacji szwajcarskiej, a ostatnią postać dał jej Jan Kalwin. Kalwinizm jest głównie wyznawany w Szkocji oraz wielu częściach Szwajcarii, a także w RPA, Niemczech i USA.

Doktryna opiera się na Biblii, ludzie od chwili urodzenia przeznaczenie są przez Boga do zbawienia lub potępienia. Spełniając dobre uczynki udowadnia się, że jest się wybranym przez Boga, ogólnie powodzenie w życiu, interesach jest oznaką łaski. Kalwinizm:

- dwa sakramenty - eucharystia i chrzest

- brak obrazów i rzeźb w kościele

- kult Biblii

- odrzucona jest sukcesja apostolska

- brak rozbudowanej hierarchii

- odrzucenie wolnej woli człowieka

 

Anglikanizm - odłam chrześcijaństwa, powstał w Anglii w XVI wieku. Założony przez króla Anglii Henryka VIII.

Henryk VIII nie miał potomka ze swoją żoną stąd też chciał dostać rozwód. Papież odmówił i król zerwał kontakty z kościołem. W 1534 roku ogłoszono niezależność kościoła Anglii od Rzymu. Papież ekskomunikował króla. W Anglii uznano króla za zwierzchnika kościoła.

- źródłem objawienia jest Biblia, często w połączeniu z tradycją.

- uznano 4 pierwsze sobory ekumeniczne.

- Jezus jest obecny w Eucharystii w sposób symboliczny

- odrzucono zwierzchnictwo papieża

- zachowano hierarchiczność w kościele

- odrzucono celibat

- zlikwidowany klasztory