Rymy
Rym – jest to powtórzenie jednakowych lub podobnych układów
brzmieniowych w zakończeniach wyrazów zajmujących
ustaloną pozycję w obrębie wersu (w poezji) lub zdania (w
prozie).
Rym pełni funkcję wierszotwórczą, instrumentacyjną i
semantyczną (znaczeniową). W poezji współczesnej rymy mają
mniejsze znaczenie niż w tradycjonalnej, w wielu zaś jej
przejawach zupełnie nie występują.
Rodzaje rymów
żeńskie – posługujące się akcentem paroksytonicznym,
nieodłączne od wiersza sylabicznego, np. "woda – uroda"
męskie – oparte na akcencie oksytonicznym, właściwe
wierszowi sylabotonicznemu, jak "zew – krew"
daktyliczne – w języku polskim rzadkie, związane z akcentem
proparoksytonicznym: "zakochać się – rozszlochać się"
bogate – charakteryzują się nagromadzeniem współbrzmień
spółgłoskowych, np. „piąstkom – cząstkom”,
ubogie – nie posiadają wielu współbrzmień, np. „te – swe, mi –
śni”,
głębokie – obszar współdźwięczności wychodzi poza granice
ustalone przez miejsce akcentowanej samogłoski; są
równocześnie rymami bogatymi, np. „łabędzie – tak będzie”,
dokładne (pełne, ścisłe) – utrzymują pełna identyczność
głoskową na obszarze współdźwięczności,
„dla ucha” – oparte na współbrzmieniach i niezależne od
pisowni, np. „straży – grabaży",
„dla oka” – literowa identyczność komponentów rymowych, np.
rymowanie „ó” z „o” (a nie „ó” z „u”),
niedokładne (przybliżone) – nie operują identycznością głosek
w obrębie obszarów rymowych, np. „domy – mody”,
składane – ich przestrzeń rozciąga się poza granice
pojedynczego wyrazu, np. „do dna – chłodna”,
łamane – tworzą ekscentryczny efekt intonacyjno –
semantyczny, są stylistycznie sfunkcjonalizowane,
przygodne – pojawiają się sporadycznie, np. „tyleż tędy co
wszędy”,
gramatyczne – utworzone z wyrazów, których współbrzmienie
wynika z identyczności końcówek gramatycznych, np.
„spotkałem – uściskałem”,
niegramatyczne – utworzone z wyrazów należących do
różnych kategorii gramatycznych, np. „świat cały – bez chwały”,
banalne (oklepane, częstochowskie) – utworzone z wyrazów
często zestawianych ze sobą w pozycjach rymowych, tworzą
ciąg wyeksploatowanych skojarzeń, np. „dal – żal”,
rzadkie (wyszukane, trudne) – przeciwieństwo rymów
banalnych, charakteryzują się niezwykłością doboru wyrazów,
egzotyczne – wprowadzają słowa obce, np. „trytonów –
pantalonów”,
homonimiczne – powtarzanie tych samych wyrazów, np.
„stokroć – stokroć”,
kalamburowe – ujawniają dwuznaczność wyrazów i więzi
znaczeniowe, np. „bogiń – albo giń”,
asonans – rym oparty na identyczności samogłoskowej, np.
„plama - trawa”,
konsonans – rym oparty na identyczności spółgłoskowej, np.
„gong – gang”.



Konkursy