Funkcje układu nerwowego: odbiera za pomocą receptorów bodźce ze środowiska zewnętrznego i wewnętrznego, steruje metabolizmem,reguluje czynności narządów wew. i układów ciała

Układ nerwowy- utworzony jest z tkanki nerwowej. W jej skład wchodzi ok 100 mld komórek nerwowych(neuron)

Budowa neuronu: akson(neuryt),ciało komórki z jądrem,mięsień poprzecznie-prążkowany,osłonka mielinowa, dendryty (krótkie drzewkowate wypustki komórki,które przewodzą impulsy nerwowe do ciała komórki).

Synapsa- miejsce styku pomiędzy zakończeniem neurytu jednej komórki nerwowej a dendrytami drugiej,umożliwia wymianę informacji pomiędzy komórkami. Podział układu nerwowego: somatyczny(ośrodkowy:mózgowie i rdzeń kręgowy i obwodowy układ nerwowy)

automatyczny (współczulny i przywspółczulny)

Ośrodkowy układ nerwowy:  Mózg-znajduje się w jamie czaszki, waga-1200-1400 g, otoczony 3 oponami mózgowo-rdzeniowymi, jest pofałdowany,liczne zagłębienia i bruzdy,2 półkule,

4 płaty mózgowe: czołowy(ośrodek ruchu, pisania) skroniowy(słuchu i mowy) potyliczny (wzroku) ciemieniowy (czucia skórnego), występują 2 warstwy: zewnętrzna(istota szara) zbudowana z ciał komórek nerwowych wewnętrzna(istota biała) utworzona z włókien nerwowych

Móżdżek-położony pod mózgiem, utrzymuje napięcie mięśniowe,utrzymuje pionową postawę ciała,odpowiada za precyzyjną pracę mięśni.

Funkcje rdzenia przedłużonego: łączy móżdżek z rdzeniem kręgowym,kontroluje czynności życiowe.

Rdzeń kręgowy-spłaszczony kształt sznura o szerokości ok 40 cm, znajduje się w kanale kręgowym kręgosłupa, utworzony z szarej istoty-koordynuje ruchy przepony,kończyn

odruchy:automatyczna reakcja organizmu na bodziec dochodzący do skutku dzięki układowi nerwowemu:

bezwarunkowe-wrodzone i nie ulegają zmianie w ciągu życia np. zwężenie źrenicy na światło,łzawienie,wymioty,cofanie ręki podczas ukłucia; warunkowe-nabyte w ciągu życia, zależne od naszej woli np. odruch Pawłowa,codzienna toalety itp.

Obwodowy i autonomiczny układ nerwowy:nerwy czaszkowe (12 par)-unerwiają narządy zmysłów,mięśnie. Nerwy rdzeniowe-31 par, unerwiają skóre, gruczoły i narządy wew. Autonomiczny układ nerwowy składa się z części współczulnych i przywspółczulnych które działają przeciwstawnie, kieruje czynnościami narządów wew.  nie zależnie od naszej woli. Choroby: nerwice(zaburzenia emocjonalne,objawy:niepokój,lęk, trudności z koncentracją,nauką) schizofremia (zaburzenia psychiczne,objawy:upośledzenie postrzegania,omamy,urojenia, zaburzenia mowy,myślenia) autyzm(zamknięcie się w sobie,we własnym świecie) Fobie (chorobliwy lęk przed sytuacjami czy osobami np. zwierzętami,pająkami,zamkniętymi Pomieszczeniami) epilepsja-padaczka (stan zaburzeń lub utraty świadomości, objawy:napady drgawek spowodowane zaburzeniami czynności mózgu) zapalenie opon mózgowych(wywoływane przez wirusy, bakterie,grzyby; objawy:sztywność karku,bóle głowy,wymioty, może być przenoszone przez kleszcze)

Gruczoły- narządy obdarzone czynnością wydzielniczą, utworzone są z komórek nabłonkowych

Podział: wydzielania zewnętrznego (gruczoł potowy,łojowy,mleczny,ślinowe) mieszane (trzustka,jądra,jajniki) wydzielania wew(hormony)

Hormony-substancje chemiczne, większość z nich to białka,wydzielane są przez gruczoły dokrewne. Funkcja:regulują czynności wielu narządów, utrzymują stały skład środowiska wewnętrznego, ich poszczególne hormony wywierają wpływ na określone narządy, tkanki, poszczególne procesy zachodzące w ograniźmie.

Gruczoły dokrewne:

przysadka mógzgowa(hormon wzrostu)- pobudza organizmi do wzrostu; tarczyca(tyroksyna)-reguluje przemiane materii,uzależnione działanie od jodu; przytarczyca (parathormon)-reguluje gospodarke wapniowo-fosforową; trzustka(insulina,glukagon) insulina obniża poziom cukru we krwi, glukagon podwyższa; nadnercza:kora,rdzeń(kortykosterydy, adrenalina)-wpływają na przemianę materii,gospodarkę wodną, cukrową,podwyższa poziom cukru we krwi(hormon walki)

Podwzgórze- część międzywzgórzowa. Pełni funkcję łącznika pomiędzy układami:nerwowym i hormonalnym, wywiera bezpośredni wpływ na czynności przysadki mózgowej,która odpowiada za: skurcze macicy,funkcje tarczycy,nadnerczy, wzrost ciała,równowagę