Przemiany na wsi- rolnictwo:

Najbardziej nowoczesne było w zaborze pruskim. Produkcja rolna była nastawiona tam na sprzedaż towarów na rynku, a wydajność zwiększyła nowe metody uprawy (stosowanie nawozów sztucznych i płodozmianu), maszyny rolnicze (siewniki, kosiarki, młockarnie) i wprowadzenie w hodowli nowych ras bydła. Rozbudowa linii kolejowych umożliwiła sprzedaż produktów na odległych rynkach (np. Berlin), a rozwój banków rolnych ułatwiał uzyskanie kredytu. W Królestwie i Galicji przemiany w rolnictwie były wolniejsze, ale również widoczne. Drewnianą sochę i bronę zastąpiły narzędzia żelazne, kosa zastąpiła sierp. Rosła zamożność  i podnosił się poziom życia ludzi na wsi. Poprawił się stan budynków mieszkalnych- zaczęto budować kominy i drewniane podłogi zamiast klepiska. Kupowane ubrania z lepszych materiałów i skórzane buty, metalowe naczynia kuchenne, czystsza woda.  Modernizację wsi hamowało rozdrobnienie gruntów. Ubóstwo i głód popychały też do migracji zarobkowych- do miasta lub za granicę. Istotną barierą rozwoju wsi był niski poziom wykształcenia chłopów, a nawet analfabetyzm. Jednak coraz więcej dzieci chodziło do szkoły.