Ruch ludowy: polski ruch ludowy rozwinął się najpierw w Galicji. U jego początków leżała działalność ks. Stanisława Stojałowskiego. Podobny charakter miały też pisma wydawane przez Bolesława i Marię Wysłouchów. Wokół nich skupiło się grono działaczy chłopskich, którzy w 1895 r. w Rzeszowie założyli Stronnictwo Ludowe z Jakubem Bojko i Janem Stapińskim na czele (Polskie Stronnictwo Ludowe). Ruch ludowy  w Galicji mógł działać legalnie, a posłowie ludowi znaleźli się w sejmie galicyjskim w parlamencie wiedeńskim. W zaborze rosyjskim ruch ludowy rozwinął się na fali rewolucji 1905 r.. Jego działacze skupili się wokół pisma ,,Zaranie”. Ruch ten nie miał w przeciwieństwie do innych wykrystalizowanej ideologii. Domagał się przede wszystkim rozszerzenia swobód obywatelskich, politycznego równouprawnienia chłopów, większego dostępu dzieci chłopskich do oświaty. Bronił interesów chłopskich w konfliktach z dworem i administracją państwową. W Królestwie był bardziej radykalny niż w Galicji.