GŁÓWNE OKRESY PRADZIEJÓW:

PALEOLIT DOLNY:

Czas (p.n.e.): ponad 2 mln- 300 tys.

Charakterystyka: najprostsze narzędzia kamienne sporządzane przez odbicie kilku odłupków w celu uzyskania zaostrzonych krawędzi; zbieractwo, polowania na niewielkie zwierzęta, ślady krótkotrwałych obozowisk.

 

PALEOLIT DOLNY:

Czas (p.n.e.): 500 tys. – 100 tys. (początek w Europie; w Afryce około 1 mln lat wcześniej).

Charakterystyka: bardziej złożone narzędzia, m. in. tzw. pięściaki; obozowiska z prostymi konstrukcjami typu szałasu, używanie drewnianych dzid i (prawdopodobnie) okryć ze skór; dowody używania ognia.

 

PALEOLIT ŚRODKOWY:

Czas (p.n.e.): 100 tys.- 40 tys.

Charakterystyka: postęp techniki łowieckiej- ślady polowań na duże zwierzęta; nowe rodzaje narzędzi kamiennych (groty oszczepów, noże, zgrzebła); dowody rozwoju kultury duchowej: grzebanie zmarłych, wykorzystanie barwników (malowanie ciał), ozdoby (wisiory); w Europie- człowiek neandertalski.

 

PALEOLIT GÓRNY:

Czas (p.n.e.):  40 tys.- 8 tys.

Charakterystyka: wiele nowych typów i podtypów narzędzi kamiennych, rozwinięta obróbka kości, ziemianki, pierwsze osady wielosezonowe, używanie łuku i strzał; pojawienie się sztuki figuralnej (rzeźby i ryty w kości, figurki z gliny, malowidła), rozpowszechnione pochówki zmarłych; człowiek współczesny.

 

MEZOLIT (faza mezolitu wyróżniana jest tylko na niektórych obszarach świata (m. in. w Europie).

Czas (p.n.e.): 8000- 4800.

Charakterystyka: okres zainicjowany wielkimi zmianami klimatycznymi; intensywne myślistwo, rybołówstwo i zbieractwo, umożliwiające zakładanie wielosezonowych osad; postęp w technice łowienia ryb: harpuny, haczyki, sieci, łodzie- dłubaki.

 

NEOLIT:

Czas (p.n.e.): 5300- 3100 (na Bliskim Wschodzie kilka lat tysięcy wcześniej).

Charakterystyka: rolnictwo i hodowla staje się podstawą utrzymania (co nie oznacza zaniku łowiectwa i zbieractwa); znajomość ceramiki, zaawansowanych metod obróbki kamienia, rozwój osadnictwa (wzrost gęstości zaludnienia).

 

ENEOLIT (,,epoka miedzi”):

Czas (p.n.e.): 3100- 2200 (na Bliskim Wschodzie o około 1000 lat wcześniej niż w Polsce).

Charakterystyka: pojawienie się wyrobów metalowych (miedź, złoto); ilościowo nadal przeważają wyroby z drewna, kości i kamienia.

 

EPOKA BRĄZU:

Czas (p.n.e.): 2200- 800 (na Bliskim Wschodzie o około 1000 lat wcześniej niż w Polsce).

Charakterystyka:  opanowanie metalurgii brązu, stopniowe wypieranie narzędzi kamiennych; duże organizacje plemienne, wykształcenie się podstawowych rzemiosł.

 

EPOKA ŻELAZA:

Czas (p.n.e.): ok. około 800 (na Bliskim Wschodzie o około 1000 lat wcześniej niż w Polsce).

Charakterystyka: pojawienie się żelaza i stopniowe (w ciągu kilkuset lat) wypieranie narzędzi z brązu; znaczny rozwój technik rolniczych, trwające różnicowanie rzemiosł.