Rola Biblii:

- dawała całościową wiedzę o świecie

- wyjaśniała poglądy

- ukazywała normy postępowania

- uporządkowała życie codzienne człowieka

- kształtowała światopogląd epoki średniowiecznej

Religia:

- cementowała społeczeństwo

- nobilitowała znajomość łaciny

- duchowni byli warstwą uprzywilejowaną

- dawała szansę rozwoju

- przyjęcie chrztu wprowadzało państwo w krąg kultury uniwersalnej

Koncepcje Augustyna:

- człowieka – jest duszą uwięzioną w ciele; jest wolny, więc może odwrócić się od dobra i skierować ku nicości. Ma rozum, inteligencję i dlatego panuje nad zwierzętami. Istota rozdarta między dobrem, a złem, tragiczna

- świata – dzieli się na 2 strefy: materialną i duchowną; państwo Boże i człowiecze, dzieło Boga

- Boga – symbolizuje dobro, piękno i prawdę, jest doskonały, najwyższy, jest początkiem i końcem. Stworzył człowieka na swój wzór

Aleksy- stosunek Boga: kochał go, modlił się do niego, służył mu, był ascezą, oddał mu swoją duszę. Bóg był najwyższy, porzucił dla niego rodzinę, wyzbył się wartości materialnych, cierpiał całe życie, od dzieciństwa wyróżniał się chrześcijaństwem

Stosunek do wart materialnych: oddał cały swój majątek, był bezdomny, gdy chorował nie wzywał lekarza, nie bał się śmierci, bogactwa, uważał za zbędne – odciągające od Boga, opuścił bogatą rodzinę

Stosunek do ludzi – hojny dla biednych, oddawał wszystko co miał, porzucił żonę, kochał żonę, opuścił rodzinę, skazał się na samotność, nikogo o nic nie prosił., chciał być anonimowy, upokorzenia przyjmował z pokorą, oczekiwał litości ani współczucia

Cechy ascety – pobożność, umartwianie ciała i ducha, samotność, upokorzenie, brak wsparcia, skazanie się na anonimowość, pokora

Cechy filozofii Franciszkańskiej: zaufanie, miłość do Boga, wiara szczera, głęboka, wszystko co daje spokój, radość, cierpliwe i pogodne znoszenie cierpienia, szacunek dla ciała, miłość dla ludzi, zrozumienie, wybaczenie

Porównanie Aleksego i Franciszka:

- pochodzili z wysokich rodzin

- wędrówka

- oddanie się Bogu, ludziom

- życie w pokorze

- miłość do ludzi

- zostali świętymi

- cuda towarzyszące śmierci

- Aleksy żył w skrajnej ascezie, nie pomagał ludziom wprost, unikał ich, był samotny

- Franciszek odgrodził się od świata rzeczywistego, miał szacunek do otoczenia, ciała zgromadził uczniów, pomagał ludziom i zwierzętom, pracował

Cechy miłości dworskiej: oddana, szczera, wieczna, potężna, ryzykowna, magiczna, niezwykła

Cechy idealnego rycerza: odwaga, waleczność w obronie ojczyzny i wiary, na I miejscu stawia władzę i Boga

Czego się bał człowiek żyjący w średniowieczu: chorób, przyszłości, zaświatów, sądu bożego, śmierci

Groteska w dialogu:

- personifikacja, śmierć przedstawiona jako postać

- skłonność do deformacji, rozkładające się zwłoki, trup kobiety przepasanej białą płachtą, krzywousta, bez nosa, ma kosę, zgrzyta zębami

- niejednolitość nastroju, tragizm, groźna, rozmawia przechwalając się, groźna, pusta, wielka władczyni

- zamiłowanie do satyry i prowokacji, charakter satyryczny, duchowny, rozwiązłe kobiety, krytykowane cechy społeczeństwa

Funkcje groteski: cel – wzbudzić refleksję, obnażyć wady polskiego społeczeństwa

Cechy kroniki średniowiecznej: pisana w języku łacińskim, chronologiczny układ zdarzeń, brak, dat, elementy fikcji i fantazji, brak obiektywizmu, cel panegiryczny i paranentyczny, pisana prozą poetycką – rytmiczną.

Cechy wiersza średniowiecznego – rymy wewnętrzne, asylabiczny, wiersza zdaniowy

Wartości artystyczne w Bogurodzicy:

- hymn – ludzie zwracają się do Maryi, Jezusa

- adresat- Bóg

- temat – ważny, podniosły, istotny

- wiara w możliwości uzyskania Bożych łask, patos kunsztowny

- apostrofy do Maryji, Chrystusa, epitety, wykrzyknienia, refren

- anafora

- rymy wewnętrzne

- paradoksy

- tajemnice wiary

- Chrystus Bogiem i człowiekiem

Wartości ideowe:

- i. teocentryzmu – wszystkie sprawy odnoszą się do Boga – św. Augustyn

- i. hierarchii – każdy znajduje się na jakimś szczeblu drabiny

- i. pośrednictwa – wynika z dystansu między Bogiem a ludźmi, przestrzeń ta była nie do pokonania