,,Pieśń świętojańska o sobótce"- mówi panna(wieśniaczka) o prostym, zwyczajnym życiu na wsi, o obowiązkach, wypoczynku, o urokach życia na wsi. Nastrój- miły, przyjemny, sielankowy, pogodny, patetyczny. Kompozycja pierścieniowo, zaczyna się apostrofą, 15 zwrotek po 4wersy, układ-rymy sąsiadujące, różne typy zdań, budowa jakby rozprawkowa. Przyjemne i pożyteczne.

,,Serce roście"- mówi podmiot liryczny, liryka bezpośrednia. Dwie cząstki tematyczne: część opisowa- zmiany zachodzące w  przyrodzie; część refleksyjna- odmienne postawy ludzkie. Pogląd na życie- jest szczęśliwy gdy ma czyste sumienie, źródłem miłości jest zmieniająca się przyroda. ,,..."To przykład liryki bezpośredniej, podmiot lir. zwraca uwagę na piękno zmieniającej się przyrody, z której płynie radość życia. Prawdziwe szczęście płynie z wew. spokoju i czystości sumienia- i żadne przeszkody go nie zmącą. Są to prawdy ogólnoludzkie, ponadczasowe i wychowawcze oraz świadczą o tym że J.K. jest prawdziwym humanistą.

,,Pieśń IX" - obrazy poetyckie- zachód słońca, nadejście nowego dnia, las zimą, śnieg na polu, nadejście wiosny, barwny świat przyrode. ,,Nie porzucaj nadzieje''-rozpoczyna się od opisu zmian zachodzących w przyrodzie. Zimą traci ona swój urok, ale zawsze możemy znaleźć pocieszenie w nadchodzącej wiośnie. Podobnie   bywa tez w życiu ludzkim ,,Nic wiecznego na świecie, radość sie z troską plecie"- pamiętając o tej zasadzie powinniśmy z jednakowym umiarem przeżywać chwile radości, szczęścia jak i smutku i cierpienia. Ta zasada wyrażona w poetyckiej formie jest ilustracją poglądów starożytnych stoików; ,,Lecz na szczęscie wszelakie, serce ma być jednakie".

,,Czego chcesz od nas, Panie..." - podmiot lir. zwraca się do Boga w formie apostrofy (bez. kontakt, wyraża uczucia), podmiot jawny zbiorowy, liryka bezpośrednia. Bóg jest: miłosierny, hojny, wszechobecny, cierpliwy, dobrotliwy, Pan świata, wszechmocny, NIESMIERTELNY, stwórca, łaskawy... Świat jest: podporządkowany Bogu, piękny, barwny, pełen życia, wzbudzający podziw, zaplanowany, uporząd, harmonijny, ożywiony, pod opieką Boga. Człowiek jest: wdzięczny Bogu, szanuje Go, chce się odwdzięczyć, zachwycony światem, wierzy w Boga, traktuje Go jak Ojca.    Hymn J.K. to manifest humanistycznej religijności i renesansowego optymizmu.

,,Pieśń XIV"  zaczyna się apostrofą do rządzących, słowa wiersza są skierowane do rządzących, celem wypowiedzi jest przestroga rządzących, żeby dobrze rządzili, uświadamia im konsekwencje złego rządzenia (funkcja impresywna). Współcześnie ten tekst mógłby być przytaczany w czasie zaprzysiężania sejmu, obrad,w senacie, na kampaniach przedwyborczych. Podmiot liryczny mówi o odpowiedzialności przed Bogiem. Przestrogi: żeby pamiętali o Bogu, że rządzą na ziemi kóra stworzył Bóg, żeby pamietali o każdym człowieku, że wszystko stworzył Bóg, Budowa pieśni: a) składa się z 5 zwr po 4 wersy, b) apel/przestroga dla rządzących, c) nastrój poważny /patetyczny, d)rymy parzyste-żeńskie, e)zd. oznajmujące, f)rozpoczyna się apostrofą, g) podmiot liryczny jawny, g)liryka zwrotu do adresata, h)jednakowa dł wersów (po 12), i)średniówka jest po 7 sylabach, j)kończy się aluzją do upadku Rzymu, k) inwersj

,,Żywot człowieka poczciwego” - Mikołaj Rej Narrator opowiada o urokach życia na wsi, jest szlachcicem. Wykonuje on różne prace: wiosną- zaszczepia drzewa owocowe, latem zbiera owoce i podziwia je jak dojrzewają, jesienią czas na zbiory, chodzi do lasu, zimą- odpoczywa i spędza czas z przyjaciółmi; stosunek narratora do natury: elementami natury są zwierzęta, które są potrzebne człowiekowi, opiekuje się nią  a zarazem korzysta z jej darów. Troszczy się o swoje posiadłości, stwierdza, że natura powinna służyć człowiekowi, pieszczotliwie określa dary natury; szlachcic, żyje zgodnie z naturą, podporządkowuje się jej. Utwór mówi jak powinniśmy żyć aby otrzymać szczęście: żyć z nią zgodnie.

,,Godność człowieka …” wg Monettiego Zalicza do niej wszystkie osiągnięcia człowieka. Popiera on ingerencje człowieka w stosunku do natury. Postępuje dobrze, zgodnie z warunkami Boga. Godność dostrzega w potędze ludzkiego rozumu. Do wynalazków zaliczamy druk, projekty łodzi podwodnych, teoria heliocentryczna.

 Ren. ideał piękna kobiety: miękka linia postaci; pełne biodra, wydatne piersi; duże oczy, wąskie usta, długa szyja; delitkatne subtelne rysy twarzy; promienna, jasna skóra; sposób ukazania kobiety harmoniczny z przyrodą; ubrania z ciężkich tkanin; duży dekolt; skupienie, zamyślenie kobiety; długie, gładko uczesane włosy; bogate zdobienia tkanin, biżuteria; wąskie brwi, elegancki strój, wąskie długie, smukłe dłonie; wdzięczne, tajemnicze, intersujące.

,,Jeśli nie masz miłości...” - Francesco Petrarka Poeta nie rozumie czym jest miłość, szuka jej sensu. Przeds. stan swoich uczuć za pomocą antytez i oksymoronów. Jest rozdarty wew. anafory-poodanie wątpliwości istnienia miłości, podkreśla niepewność autora; pytania retoryczne- jednocześnie są antytezami- przedstawiają miłość jako ogień

oksymorony- określają skutek miłości, życie bez miłości zaczyna tracić sens; porównanie- zagubienie człowieka we własnej rozterce; za pomocą środków przedstawione są uczucia bohatera. Sonet sprawia, iż uczucie podmiotu zostaje opanowane, próbuje zapanować nad światem swoich uczuć.

,,Sokół” - Giovanni Boccaccio  Symb. sokoła: ofiara, przyjaźń i źródło utrzymania, skarb,marzenie

Federiko: rycerz posiadający pewien majątek; stały w uczuciach; miłość jest sensem życia, w imię jej skłonny do poświęceń; zna dworską etykietę, odważny; naraża życia, wierny; walczy o miłość; dumny, odpowiedzialny, konsekwentny, zaradny życiowo. Monna: wierna mężowi,opiekuńcza; szlachetna; uczciwa, ostrożna, odważna; kochająca matka, silna wewnętrznie, ma własne zdanie, samodzielna i uparta. Miłość kochanków: silna, szczęśliwa, duchowa; miłość ziemska, zmysłowa, wyrozumiała; miłość pokonująca przeszkody; miłość której bohaterowie powoli sie uczą.

Ryba” - Czesław Miłosz W 1 zwr. poeta nawiązuje do kultury współczesnej, krytykuje ją. Poeta czuje się więźniem świata, czuje się samotny, odizolowany, niepewny czy ktokolwiek go usłyszy. Jego wiersze łączy krytyczny pogląd na współczesną kulturę oraz klasycyzm.

,,Dlaczego klasycy” - Zbigniew Herbert Wiersz zbudowany jest z trzech części. W pierwszej podmiot mówi o Wojnie Peloponeskiej i opisuje jej przebieg. W drugiej zaś porównuje współczesność z przeszłością. Współcześni chwalą swoje czyny, ale nie wiedzą co to honor i godność, nie chcą ponosić odpowiedzialności za swoje czyny. Trzecia część dotyczy tematów jakich nie powinna poruszać współczesna sztuka. Nie powinna pisać o głupotach, małych rzeczach. Nie wszyscy są godni aby o nich pisać. Jeżeli zaś tak będzie, nic póżniej nie pozostanie. Poezja nie powinna poruszać błachych spraw, ale ważne, powinna uczyć godnego życia. Podmiot tęskni za klasycyzmem i wybiera go. Część trzecia jest skomplikowana pod względem składniowym. Tytułowy klasyk jest naśladowcą Cycerona, który koncentruje się tylko na tym co  powierzchniowe. Nie dostrzega on człowieka który tę kulturę stworzył. Kultura to walka z przeciwnościami losu. Herbert ceni klasycyzm jako światopogląd, chce ocalać te wartości, natomiast gardzi naśladownictwem tylko tego stylu.

,,Do Marka Aurelego” postać marka symbolizuje stoicyzm, ideał, wartości na których ludzie tworzą kulturę. Podmiot liryczny podkreśla w utworze chaos. Jest to zderzenie dwóch kultur, dwóch światów. Współczesność zwycięży nad przeszłością. Mądrość człowieka go nie ocali w walce z współczesnością. Podmiot liryczny ma poczucie rezygnacji, bezradności. Herbert podziela zdanie Miłosza.

" Czego chcesz...” - J.K. 1 zwr rozpoczyna się apostrofą do Boga, poeta posługuje się metaforami. Świat jest konstrukcją idealną i piękną podporządkowany stwórcy, uporządkowany i harmonijny, dlatego jest piękny.

,,Na lipę” J.K. Pod lir jest lipa, która zaprasza ludzi aby odpoczęli pod jej cieniem, zaopiekuje się nim. Jest przyjacielem człowieka, a on czerpie z niej korzyści. Kochanowski docenia jej wartość np. Miód, szum liści,śpiew ptaków.

,,O Doktorze Hiszpanie” - fraszka przyjmuję forme dialogu. Jest ona dynamiczna, zabawna, śmieszna. Adresatem jest tytułowy Hiszpan. Tematem jest życie dworskie, występuje tu komizm sytuacyjny I słowny; zauważalne jest tu nawiązanie do d filozofii epikurejskiej

,,Na zdrowie” - Kochanowski mówi, że najważniejszą wartością dla człowieka jest zdrowie, które doceniamy gdy je stracimy. Porónuje zdrowie do pereł,kamieni,młodości,urody,stnowisk i wiedzy, ale te wartości nic nie znaczą gdy nie ma się zdrowia

,,Na dom w Czarnolesie”- podmiot liryczny zwraca się z prośbą do Boga by udzielił mu błogosławieństwa I obdarzył go zdrowiem, dostatkiem,ludzką życzliwością,spokojną starością, czystym sumieniem. Te wartości są aktualne w każdym czasie, bo mają wartość ponadczasową

,,O Miłości” - fraszka ta mówi o tym, że nikt nie może uciec przed miłością. Jest ona zbyt potężna I nie zależnie od tego czy jest ona szczęśliwa, czy też jest przyczyną cierpienia ma przewagę na człowiekiem

,,Do Hanny”- mówi o miłości autora do kobiety, jest skierowaną do niej prośbą aby dostrzegła starania mężczyzny, ona jest zaś obojętna, ma twarde serce

,,Na nabożną”- ośmiesza postawę fałszywej pobożności, obłudy, osoba która przechwala się swoją religijnością tak naprawdę jest gorsza od ludzi, którzy nie pokazują na co dzień swojej wiary, ale postępują zgodnie z jej zasadami

Klasycyzm- niezmienny wzór,doskonały w swoim rodzaju, nawiązujący do epoki starożytnej – coś uporządkowanego, będacy wytworem strarożytnej kultury greckiej i rzymskiej. Prąd stanowi nawrót do kultury antycznej i naśladujący wzorce antyczne.

Hymn J.K. porządek- artysta oddaje porządek, harmonia,rytm pór roku, wszystko ma swoje miejsce, elementy świata wzajemnie się dopełniają, rytm dobowy; pod lir jest zbiorowy; humanizm-człowiek w centrum wszechświata obecny jest topos Boga artysty Hymn jest utworem slylu klasycznego ze względu na: harmonijność świata, wszystkie elementy jego wzajemnie się dopełniają; uniwersalizm, gatunek: hymn jest uniwersalny, powszechnie stosowany, podniosły, rymy parzyste, paralelizmy składniowe, regularna budowa wiersza -składnia,słownictwo- jasność i prosot, występują anafory, powtórzenia,jest zgodny z wymową gatunku, nie jest zbyt ozdobny, proporcja między treścią a budową.

,,Pieśń o spustoszeniu”  pod lir w utworze zwraca się do Polaków. Teza- spustoszenie Podola dla Polaków jest klęską i hańbą. Szlachta powinna się zreflektować i bronić kraju. Argumentacja tez- podmiot stawia wybór szlachcie, albo będą się biesiadowali albo pójdą walczyć. Pod chce nakłonić do czujności; odwołania do mitologii przypominają, iż los zależy od nas, zachęca do walki Dominuje słownictwo emocjonalne, tekst pełni f. poetycką i ekspresywną

Pieśń J.K. Tematem są obrady polskiego sejmu, Podmiot chce nakłoni do mądrego kierowania władzą. Władze powinny mień na swojej uwadze dobro narodum a nie dobro osobiste; 1 zwrotka jest zbudowana na zasadzie paralelizmu składniowego; przywołany jest topos dobrego pasterza co przypomina ludziom, że władza została dana ludziom przez Boga; poeta traktuje władzę jako obowiązek, śłużbę. Władca odpowiada nie tylko za siebie, ale i za naród, dlatego nie może on się mylić. Błędy mogą prowadzi do zguby społeczeństwa.