Tragedia antyczna
I Struktura tragedii: a Prolog (przedakcje, wprtowadzenie); 2
Parados (wejście chóru); 3 Epeisodion (wystąpienie aktorów); 4 Stasimon (pieśń
chóru); 5 Eksodos- zakończenie.
II Kompozycja tragedii: 1) Ekspozycja, czyli wprowadz. poprzedzające
akcję; 2) Węzeł tematyczny- pojawienie się problemu; 3)Perypetie: działania
boh. zmierzające do rozwiązania problemu; 4) Punkt kulm.- moment zwrotny,
napięcie emocjonalne osiąga najwyższy poziom (edyp dowiaduje się ze jest
zabójcą Lajosa); 5) Katastrofa- rozwiąz. akcji i zakończe. utworu.
III Gł. wyznaczniki gatunkjowe tragedii antycznej:
a) temat- zaczerpnięty z mitów o bogach lub dotyczący relacji czł.
z bogami;
b) zasada trzech jedności: czasu- jedna doba, miejsca- jedno
miejsce, przed pałacem, akcji- jeden wątek, brak w. pobocznych;
c) obecność chóru, od 1 do 3 aktorów na scenie;
d) bohater- wg ,,Poetyki" Arystotelesa bohater tr. ant. nie
powinien byc ani specjalnie dobry, ani zły, powinien byc zwyczajny;
e) zasada decorum- zasada odpowiedzialności, stylu wobec
przedstawionych treści, sytuacji boha, jego społecz. pozycji wobec gatunku; nie
wolno mieszac tragizmu z komizmem.
Mimesis- kategoria wyznaczona w ,,Poetyce" Aryst. inaczej
naśladowanie rzeczywistości; zadaniem twórcy jest przedst. to, co zaszło
faktycznie, lecz to co prawdopodobne, konieczne; twórca przeds. rzeczy i
zdarzenia typowe.
Katharsis (oczyszczenie)- określa cel tragedii, czyli przez wzbudzenie
litości i trwogi; trag. doprowadza do oczyszczenia tych uczuc.
Konflikt tragiczny- szlachetna jednostka ma do czynienia z
przeciwstawnymi, ale równoważnymi wartościami. Droga do wiedzy jest drogą do
ciemności; wybór zawsze tragiczny.
Hamartia- wina tragiczna; bohater wbrew swojej woli popełnia zbrodnię,
jest obciążony winą.
Hybris- pycha, która prowadzi bohatera do zguby.
Hybris-pycha, która kieruje
bohaterem prowadząc go do zła
Każda decyzja prowadzi do klęski.
Ironia tragiczna- splot wydarzeń które z pozoru dobre dla
bohat. prowadzą go do klęski.
Rola chóru: ocenia postępowanie; solidaryzuje z głównym bohaterem; uczestniczy
w zdarzeniach (rozmawia z bohat, wpływa na ich działanie); podsyła rozwiązanie;
broni praw boskich, stoi na straży moralności.
Anakreont (VIw.pne)- najweselszy z poetów gr. autor pogodnych pieśni
biesiadnych, zwanych od jego im anakreontykami.
Anakreontyk- utwór poetycki sławiący uroki życia, erotykę,
wino, wesołe biesiady, nawiązujący do tematyki, stylu i miar wierszowych gr
poety; zwięzła forma, wyróżniane głównie ze względu na temat. W utworach A.
występuje motyw winy, zamilowania do zabawy; ,,Śniadanie"- pod. lirycz.
opowiada o życiu codziennym, zajęciach które wykonuje; ,,Bój z Erosem"-
pod lir/ chce zapomniec o miłości i chce się bawic; czł. pije wino i szykuje
się by bojowac z Erosem. ,,Eros w pułapce"- pod lir. mówi o Erosie którego
zobaczył w różach; tematem utworu jest stan zakochania; mowa tu o erotycznym
flircie; wypił wino a razem z nią miłość. Kontekst- K.I. Gałczyński.
Safona- VIIwpne- poetka z gr. wyspy Lestos, autorka pięknych wierszy
miłosnych: tematyka miłosna, miłośc zmysłowa.
Strofa soficka- jest to tetrastych, który składa się z 3
11- nasto głoskowych wersów. Kontekst- C.K.Norwid ,,Trzy strofki"-
nieszczęśliwa miłośc.
Teokryt- IIIwpne- poeta z gr. miasta Syrakauz, twórca sielanek (idylli),
utworów epicko- lirycznych, zawierających też elem. dramat. (dialog). Przedst.
one szczęśliwe życie pasterzy, rolników lub rybaków na łonie bujnej wiosennej
przyrody: zagrzewa do walki. Poezja tyrtejska- poe. zagrzewająca do walki;
miłośc do ojczycny.
Symonides- VIwpne- Grek, autor pieśni chóralnych, twórca epigramu; uprawiał
też hymny, dytyramby; twórczośc poety cechuje litośc, tkliwośc; często pisze o
przemijaniu.
Epigram- krótki I lekki utwór poetycki o charkaterze aforyzmu z zaskakującą pointą, w starożytności dwu wersowy napisa na pomnikach grobowych(podobny do fraszki).



Konkursy