MEZOPOTAMIA: granicę zachodniego Bliskiego Wsch. stanowo wybrzeże M. Śródz. na pół. Armenia, na płd pustynia, na wsch. Irak. Przez M. przepływa Tygrys i Eufrat. M. to ,,kraina między rzekami''- międzyrzecze.

Sumerowie- nie stworzyli jednolitego państwa. pojawili się 4 tys. l p.n.e; są twórcami pisma (p. klinowe na glinianych tab. pisane rysikiem), są też twórc. kalendarza (podzielili rok), wynaleźli pierwszą literaturę.

Zichhurat- świątynia zbudowana na specjalnych schodkach, jest ona centrum życia państwa- miasta. Odbywa się w nim handel, gosp. Starożytny Wschód= Bliski Wsch + Egipt. ||

Na początku M. zamieszkiwali Sumerowie- zajmowali się handlem, budownictwem, rolnictwem. Dbali o dobre stosunki z innymi państwami ze względu na surowce. 3 tys to okres świetności ludu, ośrodkiem polit. stał się Babilon. Całą M. rządził semicki władca Hammurabi, który sporządził kodeks. W VIIw. potężne imperium stworzyli Asyryjczycy- stolica Niniwa. Sumerowie badali państwa- miasta, które ma swoje prawa i władcę; toczyli spory pomiędzy nimi; stawiali wielkie pałace i świątynie które stanowiły centrum miasta; pisali oni eposy, wynaleźli pismo, zegar, kalendarz, koło graniaste. W M. Sumerowie stworzyli podstawy matematyki, astronomii, z którą wiązano też wierzenia. Mieszkańcy wyznawali politezim, a wierzenia cechował antropomorfizm (bogów wyobrażano pod postacią ludzką- Szamasz, Enki, Anu, Isztar). Sys. miar i wag.

Hammurabi- władca despotyczny był królem Babilonu, ,,Oko za oko...". Pierwsze pań-miasta sumeryjskie to: Ur, Uruk, Lagasz, nippur, Kisz.