Obalenie konstytucji 3 maja

Nowy ustrój przetrwał ponad rok. Ros zainterweniowała militarnie. Obrońcy starych praw dostarczyli tylko pretekstu Ros. Na konfed targowickiej 1792. Kilkumies wojna w obronie konstytucji zakończyła się klęską. W 1792 S.August dołączył do konfed targowickiej mysląc że dzięki temu uratuje choc część reform. Drugi rozbiór i przywrócenie na sejmie w Grodnie dawnego ustroju i Rady Nieustającej pokazały jak bardzo król się mylił. Nie podzielano wiary króla na doczekanie się lepszych czasów pod patronatem Ros. Sejm Wielki i wojna w obronie konstytucji rozbudziły ogromne nadzieje. Polityke króla odczytano jako zdrade narodową. Myślano o walce zbrojnej z zaborcami. Dowódca miał zostac Kościuszko. Liczono na pomoc Francji. Jednak władze w Paryżu nie wsparły przygotowywanego za plecami zaborców powstania.

Powstanie kościuszkowskie

1794-isurekcja kościuszkowska. Proklamując ja Kościuszko uznał za jej cel uwolnienie Pol od obcego zołnierza, przywrócenie jej granic. Naczelnik wzywał wszystkich do powstania. Za hasło powstania przyjęto wolnośc, całość, niepodległość. Powstanie stało się ruchem ogólnonarodowym. Przystąpili do niego mieszczanie i chłopi. Kosynierzy przesądzili o zwycięśtwie pod Racławicami 4.4.1794. Polscy jakobini chcieli wykorzystać zryw do przeprowadzenia zmian pol-społ. Chcieli utworzyc republikę. Domagali się represji wobec targowiczan i przeciwników insurekcji. Udział mieszcan i chłopów w wojsku miał wpyw na rozbudzenie świadomości narodowej wśród plebsu. W wojsku o awansie decydowały zasługi a nie pochodzenie.

Kres istnienia 1 RP

Klęska pod Maciejowicami 10.10.1794 zadecydowała o upadku powstania. Kolejna próba ratowania suwerenności zakończyła się niepowodzeniem. W 1795 mocarstwa podzieliły między siebie resztki RP 25.11.1795 abdykował Poniatowski. Oznaczało to koniec istnienia RP.