Od wojny lokalnej do europejskiej

Wojna rozpoczęła się na 2 frontach. Niemcy chcieli szybko zając Fra, a potem przerzucić wojska na wschód zanim Ros się zmobilizuje. 1,5mln żołnierzy niemieckich przebiło się przez obronę Bel, weszło do Fra i w 1914 dotarło do rzeki Marny. Doszło do bitwy pod Marną która okazała się jedną z najważniejszych bitew w dziejach świata. Przekreśliła ona niemieckie plany. Po bitwie wojna zastygła w 700km okopach od Ostendy do Sui granicy. Przez 4 lata trwała wojna pozycyjna, bez żadnych skutków. W 1916 Niem zaatakowali fra twierdze Verdun broniona przez Petaina. Bitwa pod Verdun trwała do gru 1916 i zakończyła się odparciem niemieckich oddziałów. Po każdej stronie zginęło ok. 300tys żołnierzy.  Ententa walczyła pod Sommą od li do list 1916. W tej bitwie Nie okazali się także za słabi. Zginęło  400tys fra, 200tys bryt, 400tys niem. Nie pomogły nowo zastosowane środki bojowe: gazy, nowe granaty i cięzka artyleria. Trwało to do wiosny 1918. Na wschodzie już w sier 1914 do ataku przystąpiła Ros. Jednak powstrzymali ją Niem po dowództwem Hindemburga i Ludendorffa w bitwie pod Tannenbergiem. Niem wkroczyli do Królestwa Pol zajmując m.in. Kalisz. W walkach z Aust-Węg Ros odnosili sukcesy. Pod koniec 19154 zajęli  większa cześć Galicji. W 1915 państwa sprzymierzone chciały wyeliminować Ros z wojny.  Slabo uzbrojona armia ros odniosła klęskę.  W maju 1915 wojska niem i aust przełamały front ros pod Gorlicami i w drugiej poł 1915 Ros musiała opuścić tereny KP, Wołynia, Litwy i Galicji. W maju 1916 armia Brusiłowa zniszczyła dwie armie aust i ros odzyskali Galicje.

Światowy zasięg wielskiej wojny

Wojna toczyła się także na Bałkanach. 28.071914 atak Aus-Węg na Serbię został odparty. Dopiero pod koniec 1915 Serbia dostała się pod okupację. Niem i Aus-Węg chciały sprzymierzyć się z Bułg, Rum, Gre które były neutralne.  W 1915 w zamian za obietnice teryt przyłączyła się Bułg. Powstało nowe przymierze: Niem, Aus-Węg, Tur, Bułg tzw państwa centralne.  Ententa spróbowała przełamać niem front w Tur. W kwie 1915 wosjak lądowe austral, nowozel, bryt wylądowały na Galipoli. Odziały tur znacznie osłabiły po kilku miesiącach walk wojska alianckie. Ententa wycofała się zostawiając 190tys zabitych. Ludzie w Wlk Bryt uznali ten atak za bezcelowe poświęcenie ludzkiego życia. Po stronie aliantów opowiedziały się Wło, Rum, Gre. Tur prowadziła wojnę z Ros oraz w Mezopotamii i Palestynie z wojskami głownie bryt. Turcja poległa na Bliskim Wsch przez powstanie w Arabii. Wlk Bryt, Fra, Jap przejęły kolonie niem w Afr i Chin. W kwie  1917 włączyły się do wojny także USA. Wojna toczyła się także na morzach, na Atlantyku i M Płn. Sukcesy odnosiła niem flota podwodna która niszczyła wszystko. .

Zakończenie wojny.

W 1917 sytuacja zmieniła się radykalnie. W skutek obalenia caratu i przewrotu bolszewików oraz rozpadu armii Rosja musiała starać się o pokój.  3.03.1918 w Brześciu na Bugiem został zawarty traktat między państwami centralnymi a Rosją. Ros musieli się wycofać z Fin, Wysp Alandzkich, Est, Łot, Lit, KP, Biał, Ukr. Niemcy wykorzystując to zaczęły atakować na zachodzie. Wojska alianckie prowadził Foch. Niem znowu doszli do Marny gdzie znowu zostali pokonani w Kwie 1918. Alianci mieli czołgi i samoloty. We wrześniu wyzwolono Serbię i upadła Bułg. 11.11.1918 Niem podpisały kapitulację.