Azja wobec cywilizacji europejskiej                                          

 Azja była kontynentem rozpoznawanym. Indie były od 18w kolonia brytyjską. Chińscy cesarze aby ich państwo było „zamknięte”. Eur była zainteresowana importem wielu produktów z Chin, w zamian dając swoje, których jednak Chińczycy nie chceli. Interesowało ich jedynie opium indyjskie. Kiedy rząd chciał przerwac tą nielegalna sprzedaż wybuchła wojna opiumowa w 1841. Po klęsce, Chiny musiały otworzyć dla handlu z Zach swoje portym.in. Szanghaj. Eur nie chcieli kolonizowac Chin, nie ingerowały w ich sprawy we. Wykorzystały jednak słabośc tego kraju w celu wymuszenia dalszych ustępstw handlowych. Chiny otworzyły kolejne porty. Eur głównie chcieli rozwinąc kontakty gospodarcze i polityczne, jedynie Rosja która posiadała Syberię i byłą sąsiadem Chin chciała zajmowac kolejne terytoria. Klęska w wojnie opiumowej spowodowała upadek autorytetu cesarzy. Eur zmuszali Chi do przyjmowania eur norm. Państwo przemierzali kupcy, misjonarze i urzędnicy. W 1899 Chi zbuntowali się przeciwko cudzoziemcom. Wybuchło powstanie bokserów. Zabito wielu kupców, urzędników i misjonarzy. Państwa zachodnie wysłały wojska interwencyjne która w 1901 spacyfikowały powstanie. W 1895-1919 mocarstwa eksploatowały i dzieliły między siebie Chiny. Powstawały banki, hurtownie i przedsiębiorstwa. Wprowadzono inne waluty, administrację i wojsko. Japończycy po nieudanych kontaktach z Por i Nider zamknęli swoje porty dla obcych statków. Otworzyli je dopiero kiedy Perry zagroził zbombardowaniem portu Edo jeśli Jap nie zgodzi się na porozumienie handlowe 1852-54. Jap szybko zrozumiała że musi przyjąc Zach standardy cywilizacyjne jeśli nie chce skończyć tak jak Chiny. W 1868 Jap zaczęła reformy unowocześnienia państwa. Już po dwóch dekadach jako monarchia konstytucyjna byli w stanie konkurować z Zachodem. Wzmocniono władzę cesarza i zlikwidowano szogunat. Przyjęto nowoczesne zasady produkcji. Zreformowano armie i flotę. W 1890 uchwalono konstytucje wg eur wzorów. Była to epoka Meidżi.