Rozwój nowej klasy średniej

Wzrosło znaczenie burżuazji. Do awansu mieszczaństwa przyczyniła się Wielka Rewolucja Francuska. Zniesiono przywileje arystokracji i duchowieństwa, wprowadzono całkowitą równość wobec prawa bez względu na urodzenie. Dopiero rewolucja przem spowodowała wzrost zamożności i liczebnośc tej klasy. W UK, HOL i FRA klasa średnia uzyskała dominacje polityczną już w latach 30 i 40 XIXw. W Eur Środ tzn. w Niem i Ros klasa średnia pojawiła się dopiero pod koniec wieku. W 1848 podczas Wiosny Ludów niem i aust mieszczaństwo próbowało obalić dawny porządek jednak bez sukcesu.

Klasa średnia nie była grupą jednolitą, dzieliła się na bogatych kupców, bankierów i fabrykantów.

Rzemiosło w czasach rewolucji oprzemysłowej

Do mieszczaństwa zaliczano wszystkich tych którzy mieli jakieś wyuczone umiejętności. W XIX w warstwa ta przechodziła kryzys. Niektóre zawody upadłu na miejsce których pojawiały się nowe. W poł XIXw doszło do wystąpień przeciwko mechanizacji. Niszczono maszyny, palono fabryki. W 1844 na Śląsku wybuchło powstanie tkaczy.

Ludzie pracy najemnej

Na początku okresu uprzemysłowienia robotnikom żyło się bardzo źle. Pracowali po kilkanaście godz dziennie, dostawali niskie płace. Jednak zwiększenie produkcji i wzrost dochodu na 1 mieszkańca podniósł poziom życia robotników w porównaniu do ludzi pracujących na wsi. Jux XIXw działacze starali się poprawić warunki pracy robotników. W UK zajmowały się tym komisje parlamentarne. Ustawa z 1802 okreslała max czas pracy kobiet i dzieci w zależności od wieku i gałęzi przemysłu. W1833 wprowadzono do fabryk inspektorów którzy mieli to kontrolowac. Zaczęto wprowadzać ubezpieczenia emerytalne i powypadkowe oraz kasy chorych.

Narodziny...

W wielu miastach warunki pogarszal brak kanalizacji, wszytsko spływało rynsztokami do rzek. Miasta nękane były epidemiami, panował tam wysoki stopień śmiertelności i alkoholizm. Większa część ludności pracowała w przemysle i mieszkała w miastach. Już w 1900r w Niem 50% ludności stanowili mieszkańcy miast. Coraz silniejsze stawały się ośrodki władzy państwowej. W Paryżu i Londynie znajdowały się centra administracyjne. Do mist ciągneli rzemieślnicy i sklepikarze. Nastąpiła ruchliwość terytorialna, ludzie zaczęli migrować ze wsi do miast. Mimo poprawy warunków materialnych, anonimowośc i życie w biegu deprymowały dawnych mieszkańców wsi. Zwiększyła się liczba samobójstw, chorób psychicznych oraz przestępstw.