KREW: a) elem. komórkowe: komórki krwi -elem. upostaciowione, -elem morfotyczne: czerwone czyli erytrocyty, białe czyli leukocyty, płytki krwi czyli trombocyty;

b) sub. międzykom.- część płynna krwi- plazma krwi, czyli osocze, surowica krwi- osocze pozbawione fibrynogenu.

Leukocyty: a) z ziarnistościami na terenie cytop: GRANULOCYTY: obojętnochłonne, zasadochłonne, kwasochłonne (bazofile, neutroile, eozynofile);

b) bez ziarnistości= agranulocyty: limfocyty (T,B), monocyty- makrofagi- rys

10. Zróżn. skł. osocza jako t. łączna: a) elem. komórkowe, czyli kom. krwi= elem. morfotyczne= elem. uposlewione: czerw. białka krwi: erytrocyty- normalne, okrągłe, dwuwklęsłe; białe k. krwi czyli leukocyty; płytki krwi czyli trombocyty;

b) sub. międzykom. czyli cz. płynna krwi= osocze= plazma krwi, surowica krwi- osocze pozbawione fibrynogenu: woda ok 92%, związki org.- białka krwi, związ. nieorg. tj amoniak, gazy oddechowe (O2,CO2), skł. mineralne w formie Na+, Cl-, C2+ jonów.  Funkcje krwi:

I. a) transportowa (oddechowa= transport. gazy oddechowe O2-> płuca- pęcherzyki płucne- krew transp. je do komórek; trans. zgodnie z zasadą różnicy stężeń- dyfuzji). Jest transportowany gł. przez erytrocyty wypełnione hemoglobiną. Hb+O2-> Hb(O2)4- połącznenie nietrwałe (oksyhemoglobina); b) odżywcza- 11; c) wydalnicza- 12; d) wydzielnicza- 13;

II. Funkcja obronna i odporn. ;

III. Dzięki zdolności do krzepnięcia krew uczest. w utrzymaniu równow. parametrów ustrojowych w organizmie czyli homeostazy;

IV. Krew warunkuje cechy osobnicze gdyż wyst. rózne gr. krwi wśród populacji ludzkiej uwarunkowane genetycz.

V. Ma znaczenie termoregulacyjne- ciepłota naszego ciała jest uwarunkowana przez temp. naszej krwi- krew się oziębia ale i ogrzewa.

VI. Krew warunkuje ciśn. hydrost. i onkotyczne, osmotyczne.

W popul. ludzkiej wyst. 2 ukł. grupowe krwi:

a) ABO-> AB, A, B, 0;

b) Rh-> Rh+, Rh-.

Gr. krwi uwarunk. są przez geny i wyróżniamy pewne ich rodzaje:

a) ABO-> geny domin. I^A, I^B, recesywme i;

b) Rh-> geny dom.: Rh, geny recesywne: rh.

||| Z genetyki wiemy iż geny warunkują cechy organizmu, czyli genotyp warunk. fenotyp. a) układ ABO: I^A- warunk. wystąp. antygenu krwinkowego (glikoproteiny) typu A; I^B ---- typu B; i- warun. brak obecności antygenu krwinkow. na erytrocycie;

b) Układ Rh: Rh- warun. wystąp. antygenu krwinkowego typu Rh (D); rh- warun. brak obecnosci antyg. krwink. typu Rh (D) na erytrocycie. Układ Rh: RhRh-> Rh⁺, Rhrh-> Rh⁺, rhrh-> Rh^-; Układ ABO: genotyp-> fenotyp: J^AJ^B-> A; J^A-> A; J^B-> B; J^BJ^B-> B; J^Bi-> B; J^AJ^B-> AB; ii-> 0.  P

proces krzepnięcia jest wieloetapowy, składają się na niego wiele powiązanych ze sobą reakcji chem które nazywamy czynnikami krzepnięcia, wśród nich b. ważne są:

a) czynniki uwalniane z rozpadających się trąbocytów- umożliwiają powst. enzymu zwanego trombiną: protrombina (forma nieaktyw.)--(Ca²⁺)--> trombina (enznym czynny). W tym procesie biorą udział także jony wapnia.

b) Trombina uczest. w zasadniczym etapie procesu krzepnięcia: fibrynogen (białko obecne w osoczu krwi w formie rozpuszczonej) ---trombina--> fibryna (białko w formie włóknika;

c) powstałe białko tworzy sieć w którą wpadają dopływające z prądem krwi jej komórki; krew staje się galaretowata i zaczyna krzepnąć; dochodzi do powst. skrzepów;

d) uszkodzone naczynia krwionośne kurczy się zapobiegając odpływowi krwi.

Wyst. czynniki które mogą zahamować ten proces:

a) zbyt mała ilość płytek krwi- małopłytkowość;

b) niektóre spożywane leki np aspiryna;

c) czynniki których wyst. jest uwarunkowane genet.- jeden z białkowych czynników krzep. którego wyst. jest uwarunkowane genem dominującym H- brak wystąp. recesywnym -h. Geny te wyst. na chromosomie płciowym żeńskim czyli X- na danym chromo. tylko jeden rodzaj genu X^H. ||

W genetyce pojęcie sprężenia odnosimy do genów które leżą na danym chromosomie i razem z nich wędrujących do tworzących danych. Ponieważ hemofilia- geny ją warunkujące dotyczy chromosomu X określamy ją jako chorobę sprężoną z płcią. 17.

Układ krwionośny:

a) rodzaj płynu: krew;

b) sposób przepływu płynu: krąży w zamkn. systemie naczyń;

c) elem. tworzące dany układ: serce czyli pompa ssąco- tłocząca, tętnice, naczynia wlosowate, naczynia wieńcowe (tętnice i żyły);

d) r. układu, typ: zamknięty ukł. krwionośny;

e) zadania: f. transportowa (transport produktów trawienia: cukrów, białek), funkcja obronna i odpornościowa.

Układ limfatyczny: a) limfa;

b) przepływa jednokierunkowo przez naczynia limfatyczne;

c) nacz. limfatycz. (drobne, główne), przewody limfat, narządy limfat (migdałki), węzły chłonne (krasica), śledziona;

d) otwarty układ limfat.;

e) transport produktów trawienia tłuszczów, witamin rozpuszczlnych, chroni przed drobnoustrojami.