Wszystko o układzie ruchu
Tkanka mięśniowa- jest zbudowana z komórek które mają zdolność do
kurczenia się i rozkurczania; cechę tę zawdzięczają komórki obecności białek
kurczliwych (rys1). Mają różny układ względem siebie: nieregularny i regularny.
Mięsień poprzecznie prążkowany: kształt włókien: cylindryczny, wydłużony-
rys3; ilość jąder komórk: wiele; rozm. jąder: na obrzeżach komórki; obecność
poprzecznego prążkowania (związane z regular. ułożeniem białek kurczl.):
występuje; Występowanie: wszystkie mięśnie szkieletowe (przytwierdzone do
kości); cechy pracy: pracuje szybko; kontrola pracy: zależne od naszej woli
(wpływ central. układu nerwowego).
Mięsień sercowy: kształt wł.:
wudłużony, cylindryczny- rys. 4; ilość j.k.: jedno; lokalizacja jąder:
centralne; obecność...: występuje; występowanie: buduje serce; cechy pracy:
pracuje szybko; kontrola pracy: niezależnie od naszej woli- rola tkanki
węzłowej. Mięsień gładki: kształt wł.:
wrzecionowaty- 5; ilość j.k.: jedno; lokalizacja j.: centralne; obecność...:
nie występuje; występowanie: buduje narządy wew. (przewód pokar., naczynia
krwion.); cechy pracy: kurczą się powoli; kontrola pr: niezależne od naszej
woli- autonomiczny układ nerwowy.
Mechanizm skurczu mięśnia: *pod wpływem odpowiedniego sygnału- z
neruronu ruchowego następuje przekazanie informacji do mięśnia o jego skurczu-
wydziela się do synapsy sub. chemiczna, czyli neuroprzekaźnika
(acetylocholiny); * pod jej wpływem następuje uwolnienie jonów wapnia z
siateczki sarkoplazmatycznej; *ich obecność w cytoplazmie powoduje zmiany w
obrębie sarkomentrów, a mianowicie cienkie włókna aktyny wślizgują się
między miozynę.
Tkanka oporowa jako tkanka łączna posiada pewną zasadę budowy: *elemen. komórkowe-
komórki: chrzęstne (chondrocyty) i kostne (osteocyty); *komórki wyst. w sub. międzykomórkowej
złożonej z: elem. białkowych i sub. podstawowych.
T. chrzęstna zróżnicowana jest na 3 rodzaje:
1. T. ch. szklista: a) rodzaj białek włóknistych: b.
kolagenowe; b) inne elemen.: zawiera skł. mineralne przez co jest odporna na
ścieranie; c) występowanie: powleka pow. stawowe kości, buduje przymostkowe
części żeber, tworzy chrząstki tchawicy, oskrzeli.
2. T. sprężysta: a) białka sprężyste; b) w t.s. brak mineralizacji; c)
małżowina uszna, trąbka słuchowa Eustachiusza, chrząstki krtani. 3.
T. włóknista: a) białka kolagenowe; b) jest odporna na działania
róznych sił, na zerwanie; c) buduje spojenie łonowe, więzadła, ścięgna w
miejscach połączeń z kośćmi.
Rola tkanki łącznej oporowej: buduje ważne elemen. ciała; umoż. wymianę
gazową (chrzęstne części żeber);
umożliwia wydawania dźwięków (elemen. krtani); umoż. odbieranie dźwięków
(elemen. ucha); umoż. wzrost kości długich (buduje części nasadowe tych kości).
Cechy budowy kości:
a)
elem. komórkowe czyli k. kostne (osteocyty), ponadto wyst.: kom. kościolubne
(tzw. osteoklasty)- posiadają enzymy w lizosomach, które trawią fg uszkodzonej
kości; kom. kościotwórcze (osteoplasty,
które są aktywne przy powst. kości i ich regeneracji (wytwarzają sub.
komórkową);
b)
sub. międzykomórkowa kości posiada: białkowe elemen. czyli włókna kolagenowe
które mają regul. układ i w ten sposób powst. tzw. blaszki kostne (
6). Elem. białkowe wyst. w sub. powdstawowej przesyconej
związkami organicznymi białkowo- cykrowymi (osseomukoid). Elem. organiczne nadają
kości elastyczność, sprężystość, giętkość. Kość jest także twarda, sztywna
dzięki skł. mineral., w formie węglanów wapnia, magnezu i fosforanu wapnia.
Rola tkanki opor. łącz. (kości): buduje kości, a więc układ kostny; tworzy
rusztowanie ciała; chroni wiele narządów; tworzy podporę i umożliwia
poruszanie; pełni rolę krwiotwórczą- czerw. szpik kostny. Kości powleczone są błoną o
charakterze włóknistym dzięki której powst. elemn. tkanki kostnej umożliwiając
regenerację.
Kości w ludzkim szkielecie mają różny wygląd i dlatego wyróżniamy:
a) kości
płaskie: k. czaszki, łopatka, mostek;
b) k.
długie: k. kończyn, ramienia, k. udowa, k. przedramienia, k. podudzia;
c) kości
krótkie: paliczki palców;
d) k.
różnokształtne.
Zróżnicowanie szkieletu:
1) osiowy: a) czaszka:
*mózgoczaszka: czołowa, ciemieniowa, skroniowe, potyliczna, sitowa, klinowa,
*twarzoczaszka: łzowe, jażmowe, k. szczęki górnej, żuchwa, podniebna, nosowa;
b) kręgosłupa: odcinki: szyjny, piersiowy, lędźwiowy, krzyżowy (k. krzyżowa),
ogonowy (guziczny).
2) Kończyn: *dolna: udowa, k.
podudzia, k. stopy, piszczelowa (goleniowa), strzałkowa, * górna: ramienna, k.
przedramienia (łokciowa, promieniowa), k. ręki (nadgarstka, śródręcza, palców).
3) Klatka
piersiowa:
żebra (12 par), odcinek piers. kręgosłupa, mostek.
4. Obręcz
barkowa:
łopatka, obojczyk.
Typy połączeń kości:
a) stałe
(nieruchome) np szwy między kośćmi w czaszce;
b) chrząstkozrosty-
połączenia między kręgami poprzez chrzęstne międzykręgowe krążki, chrzęstne
części żeber- spojenie łonowe;
c)
połączenie ruchome, czyli stawowe- wyróżniamy kilka typów stawów, np. obtotowe
(staw ramienny), zawiasowe (s. łokciowy, s. siodełkowy- nadgarstkowo śródręczny
kciuka, s. kulisty- połączenie między kręgiem szyjnym a czaszką).
Patologiczne zmiany szkieletu dotyczące:
a)
szkieletu osiowwego- kręgosłupa- pogłębienie naturalnych krzywizn- patolog.
lordoza i kifoza; kręg. może też ulec skrzywi. bocznemu, czyli skoliozie; wyst.
także dyskopatia związana z przemiesz. się krążków międzykręg. np odcinka
lędźwiowego; pęknięcia kości, zwichnięcia, skręcenia, naderwanie, naciągnięcie
więzadeł;
artretyzm- może pojawiać się w
starszym wieku, związana jest ze zmianami zapalnymi w obrębie stawu- choroba
postępująca, zmienia się poruszanie. ||
Wystę. uwarunk. genet. choroba dotycz. mięśni zwana dystrofią mięśniową
czyli zanikiem mięśni. Gen ją warunkujący wyst. na chromosomie płciowym żeńskim
x i dlatego jest to przykład choroby sprzężonej z płcią.



Konkursy