Wyróżniamy różne kategorie odporności organizmu:

a) związane z syntezą przeciwciał przeciwko konkretnemu antygenowi, realizowana jest drogą naturalną w sposób czynny ( po przebyciu choroby); w sposób bierny czyli gotowe przeciw dostarczone naturalnie (w mleku matki);

b) drogą sztuczną w sposób czynny czyli poprzez szczepienia ochronne, kiedy szczepionki mogą zawierać toksyny produkowane przez drobnoustroje; także pozbawione zjadliwości drobnoustrojów, czasami drobne ich elementy: drogą bierną przeciwciała poddane w surowce krwi; innym typem odporności jest odporność niesfoista.

W strukturze układu odpornościowego w zależności od rodzaju czynnika odpornościowego wyróżniamy 3 linie obrony:

1) której przykładem są formy odporności niesfoistej;

2) Druga linia obrony, realizowana przez komórki żerne np. neutrofile, makrofagi, które fagocytują obce ciała ale także białka układu dopełniacza, białka ostrej fazy; otaczają oraz zlepiają obce komórki, żeby ułatwić komórkom żernym fagocytozę.