Dwudziestolecie międzywojenne: trwa do roki 1939- wybuchu II wojny światowej; Polska odzyskuje niepodległość, ale nie tylko ona. Upada kolonializm. Upadają wielkie potęgi polityczne, budzi się poczucie odrębności narodowej. Rozwój idei nacjonalizmu (faszyzm i nasizm). Człowiek czuje się zagrożony, zagrożeniem jest drugi człowiek.

Modernizm- nowoczesność- termin ten określa światopogląd, nowe, niezależne, elitarne, oryginalne.

Awangarda- kontynuacja modernizmu, nowoczesności, awangardowy artysta jest autytradycjonalistą. Neguje sztuczności, fałsz będzie eksperymetował i prowokował artystycznie. Pisze manifesty, zakłada grupy artystyczne.

Poezja nowoczesna dziedziczy po symboliźmie umiłowanie wieloznaczności. Metafora kładzie nacisk na wyobraźnię, umiłowanie swobody, odkrywanie złożności. Odrzucanie stylu wzniosłego.

Futuryzm- odnosi się do przyszłości.

Manifest- adresat to zbiorowość; napisany językiem prostym, przekonywującym do pewnych racji; cel propagandowy; postuaty uporządkowane w punktach; język nawiązuje do stylu publicystycznego.

Renesans- odrodzenie, nawiązanie do starożytności, odrodzenie sztuki, poezji; zaczęło się od Italii;

Humanizm- fascynacja człowiekiem, jest on najważniejszy, jest ośrodkiem zainteresowań, człowiek wykształcony.

Reformacja- dążenie do reformacji kościoła, powstały nowe wyznania, dążenie do tolerancji, zaczęto pisać w języku narodowym: F. Petrarca, Machiavelli, Bacacio, M. Rej, J. Kochanowski.

Jan Kochanowski: fraszki i ich charakter: 1) tematyka różnorodna, pochwała radości, zabawy itp; 2)człowiek zawsze jest w centrum zainteresowania; 3) afirmacja (akceptacja) świata; 4) głoszony umiar we wszystkim; 5) kompozycja różnorodna; 6) różnorodne środki stylistyczne. Pieśni: Kochanowski jako stoik, trochę empiryzm, motyw fortuny; Dramat: Odprawa Posłów Greckich; Treny: przedstawiony kryzys światopoglądowy poety (IX i X); w trenie XIX kryzys ustępuje, kryzys zostaje przezwyciężony, filozofia stoicka nie sprawdza się w trudnych sytuacjach. Kochanowski jest humanistą: wszechstronnie wykształcony; porusza sprawy związane z człowieczeństwem; jest świadomy własnej twórczości.

Barok- nurt dworski, nurt sarmacki, nurt refleksyjno- religijny, nurt ziemiańsko- plebejski.

Oświecenie- rola rozumu, dążenie do samodzielnego myślenia, dzięki rozumowi można poznać świat. 1) Klasycyzm (Krasicki), 2) Sentymentalizm (Russoue), 3) Rokoko (Potocki).

 

Futuryści: 1)Futuryści będą pisać o niebezpieczeństwach, chcą pisać o tym co jest tabu. Jest to kierunek odważny w swoich postulatach. 2) Buntuje się przeciwko temu co jest uznane i szanowane; 3) Krytycznie wypowiadają się o literaturze poprzedniej epoki, cenią sobie działanie; 4) Mówią o nowych zasadach estetycznych, chwalą wynalazki. Osiągnięcie cywilizacyjne są tematem a nie przeszłość. 5) Lubią ludzi aktywnych. 6) Chcą aby poeci wprowadzali energię, będą sięgać do pierwotnych kultów. 7) Tematem ma być walk; piękne jest to co się zmienia, jeśli coś nie jest agresywne nie jest. 8) Myślą, że są na czele ludzkości, wszystko jest dla nich możliwe i może się udać. 9) Mogą zmienić świat, mają moc, chcą walki. 10) Chcą zniszczyć kulturę.11) Bohaterem ich będzie tłum ludzi prostych.  9 i 10 punkt są najbardziej prowokacyjne, chcą zniszczyć to co było utworzone przez poprzednie pokolenia. Futurysta chce współtworzyć zmiany. Rewolucjonizują swoim dziełem sztukę. Za najważniejsze kategorie uznaje: walkę, bunt, szybkość i oryginalność.

 

Romantyzm: poeta nawoływał do jedności, był przywódcą narodu, poeta wskazuje metody walki z wrogiem, wskazuje sens cierpienie. Bohater: indywidualista walczący o kraj, najwyższą wartością jest ojczyzna. Jego życie jest integralną częścią przyrody. Jest gotowy złamać zasady etyczne w imię walki o ojczyznę.

Poetyka narodowo- wyzwoleńcza straciła swoje znaczenie. Poeta poszukuje nowych tematów.

 

Herostrates- Jan Lechoń: 1 część- obecna sytuacja Polski (4 pierwsze strofy), 2 część- podmiot domaga się zmian, chce wszystko zburzyć, 3 część- dotyczy marzeń poety.

Poeta bluźni przeciwko poezji romantycznej. Chce wzburzyć wizerunek romantycznej Polski, chce odrzucić niczym futurysta przeszłość. Chce zobaczyć zwyczajną codzienność, nie chce już pisać o Polsce. On chciałby dostrzec zwyczajną Polskę. Zastanawia się, czy kraj mógłby istnieć bez mitów. Chce przewodzić krajem, ale w inny sposób.

Wiosna- Słoniński: Wiosna- motyw odrodzenia się. Poeta musi zmienić postrzeganie świata. Powinien zrzucić płaszcz Konrada. Nie powinien nawoływać do walki. Rola sztuki i poezji powinna być inna. Maniera i pusta checa to poezja romantyczna, która jest już nieaktualna. ,,Niewola ludów nie roznieca płomienia zemsty"- nawiązuje do Dziadów III części. Już nie trzeba nawoływać do poświęceń bo już nie ma niewoli, kraj jest wolny. Taniec oznacza rewolucyjne zmiany. Poezja musi dostosować się do nowych czasów.

Obaj poeci nawiązują do III części Dziadów. Pojawia się motyw wolnej Polski, motyw wiosny (wszystko budzi się do życia). W Herostratesie poeta zastanawia się czy jest w stanie obudzić Polskę.