Filozofia- początek XVII w, Kartezjusz- racjonalizm, empiryzm brytyjski John Locke, kończy ten okres filozofia Emanuela Kanta

Empiryzm- kształtował się w opozycji do racjonalizmu XVIIIw. (Kartezjusz). John Locke, Georg Berkeley, David Hume(umysł ludzki to czysta karta – tabula raza) zapełnia się ona doświadczeniami; List o tolerancji Johna Locka, rozważania dotyczące rozumu ludzkiego;

George Berkeley- empirystyczny racjonalizm, istnieje tylko tyle ile doświadczamy. Wszystko czego nie jesteśmy w stanie doświadczyć jest fikcją np. Traktat o zasadach poznania ludzkiego;

Immanuel Kant- ,,Krytyka czystego rozumu” - twierdził, że nie zew. Świat jest obiektem poznania, ale ludzkie poznanie warunkuje świat oglądanych przez nas zjawisk i przedmiotów. Podjął próbę stworzenia nowej etyki, jej istotą miała być dobra wola, która dobra jest tylko wtedy, gdy usiłuje spełnić obowiązek. Obowiązek zaś jest tym co rozumne. Bezwarunkowy nakaz rozumu (imperatyw ketegoryczny). Jest to konieczność postępowania wg takich praw, które mogą być... ,,Niebo gwiaździste nade mną I prawo moralne we mnie”

Votter(Francja)- racjonalista, rozum jest wartością nadrzędną, to wiara prawdy. Votter odrzuca wiarę w siły nadprzyrodzone, cuda, gdyż rozum nie może tego pojąć. Istnienie Boga można określić rozumem. Porównywał świat do zegara.

Jan Jakub Roussean- autro ,,umowy społecznej”; ,,Nowej Heloizy” oraz ,,Dzieła Emil-czyli o wychowaniu”; chwalił prostotę natury, krytkował postęp cywilizacji. Wynosił prawo uczucia, potępiał kult rozumu. Prekursor sentymentalizmu.