,,Cierpienia młodego Wertera" - analiza
Geneza
utworu:
nieszczęśliwa miłośc do Karoliny; Goethe przeżył samobójczą śmierc przyjaciela,
który zabił się z powodu nieszczęśliwej miłości; Goethe miał cechy Wartera:
wrażliwy, o bójnej wyobraźni, czuły wobec dzieci.
Jest to powieśc w
postaci listu (Nowa Heloiza), narracja pierwszoosobowa i subiektywna; listy są
podzielone chronologicznie. Funkcje listów: funkcja ekspresyjna-
przeżycia Wertera; subiektywne spojrzenie na świat; nie znamy dokładnie jego
losów, niedomówienia.
Werter- mieszczanin, ma
charakter refleksyjny, jest człowiekiem poszukującym.
Stosunek Wertera do ludzi: miał z nimi dobry stosunek, ale uważa że go
nie rozumieją; ma łatwośc nawiązywania kontaktów, lecz nie może znaleźc osoby,
która by go rozumiała; najbardziej lubi ludzi z ludu; mimo iż otoczony jest
ludźmi czuje się samotny; lubi dzieci,gdyż są wrażliwe, szczere i niewinne,
inspirują go do twórczości; ludziom w mieście zarzuca zbyt dużą ambitnośc,
egoizm; buntuje się przeciw izolowaniu się warstw społecznych, nie może
zrozumiec, że jest lekceważony, domaga się szacunku; jest osamotniony (bardziej
duchowo). Stosunek Wertera do świata: przyjmuje postawę bierną, ucieka od problemów; uważa że
życie jest snem; boi się bólu, rozczarowania i zawodu; praca nie daje mu satysfakcji;
uważa, że najszczęśliwsi są ci, którzy żyją z dnia na dzień; kieruje się
uczuciami; Stosunek Wertera do przyrody i
Boga: zachwyca się pięknem przyrody; ma
stosunek politeistyczny, widzi Boga duchowo obecnego w naturze, wrażliwy na
piękno; człowiek jest elementem natury; czasem Werter widzi w przyrodzie
śmierc- sposób postrzegania świata jest zależny od jego przeżyc wewnętrznych;
natura go inspiruje. Stosunek Wertera do
samego siebie:Lubi Homera, uspokaja go
czytanie go; później zaczyna czytac Osjana (pobudza jego wyobraźnię); jest
skoncentrowany na samym sobie; postrzega świat jako romantyk (przez wyobraźnię
i wrażliwośc); podchodzi do świata bardzo emocjonalnie, czasem aż za bardzo. Cechy sentymentalne: nadwrażliwośc;
koncentracja na swoich uczuciach, twórczośc inspirowana życiem ludu; Cechy romantyczne: indywidualizm
(uczucia i wyobraźnia); osamotnienie; bunt przeciw moralności.
Egotyzm-
charakteryzuje postawę Wertera; przesadne zajmowanie się własną
osobą i koncentracja świata na sobie.
Egocentryzm-
postrzeganie świata przez uczucia.
Werteryzm-
wzór postrzegania świata i zachowań w postawie Wertera
(wrażliwośc, pesymistyczne postrzeganie życia, marzenia).
Werteriada-
nawiązują do cierpień Młodego Wertera.
Miłość
Wertera: Miłość przychodzi nagle, miłość od pierwszego wejrzenia. Werter
marzył o miłości jeszcze przed poznaniem Loty. Ukochana przesłania mu świat,
jest nią oczarowany; Werter uważa że jest potrzebny, docenia samego siebie,
myśli że Lota go kocha, miłość go uszczęśliwia; Miłość Wertera jest idealna,
koncentruje się ona na uczuciu duchowym a nie na fizycznym, Werter porównuje ją
do świętości. Lotę traktuje z szacunkiem, lecz miłość staje się obłędem,
ceirpienieniem, prowadzi go do zguby. Werter nie potrafi normalnie
funkcjonować, myśli tylko o Locie i o przebywaniu z nią, Bohater idealizuje
dziewczynę jako osobę szczególnie wrażliwą na ludzkie cierpienie; Werter dzięki
miłości inaczej postrzega świat, jest dla niego piękny, dobry, nie widzi
trosk i problemów; Werter przeżywa burzę
emocjonalną, przeżywa sprzeczne uczucia z maksymalną intensywnością. Do czego
prowadzi miłość: do zbrodni, obłędu (przykład Henryka); do samobójstwa; Werter
uważa, że miłość jest chorobą, nie może się pogodzić ze stratą Loty; miłość
prowadzi Wertera do pustki wewnętrznej, do duchowego wyobcowania; Werter
wierzy, że po śmierci będzie razem z Lotą, dlatego nie uważa Alberta za
przeszkodę; Werter poświęca się dla Loty, oddaje życie w imię prawdziwej
miłości. Wzorzec miłości: wieczna, jedyna, wyidealizowana, tragiczna. Przeszkodą
do szczęścia kochanków jest: Albert, wartości, zasady według których żyją;
Lota nie może złamać słowa danego Werterowi. Analiza języka: używa
apostrofy do samego siebie; podkreślenie egocentryzmu przez apostrofę
,,nieszczęsny"; pytania retoryczne- odnoszą się do stanu emocjonalnego;
przymiotniki, epitety- określają jak silne jest uczucie; metafora- sakralizuje
miłość; słowa, zmysły i serca- mówią o zniewoleniu Wertera. Składnia jest
zróżnicowana; Celem jego jest funkcja ekspresywna, spontaniczność, podkreślają
że Warterem rządzą silne emocje: porównanie do przyrody- oddaje gwałtowność
uczuć, które kierują Werterem, cierpienie, duchowe rozterki.
Albert- szlachetny,
dobry, dojrzały, odpowiedzialny, pragcuje aby zapewnić byt Locie, ufa jej, gdyż
pozwala spotykać się jej z Werterem. Nie akceptuje samobójstwa, gdyż jest to
ucieczka. Realista. Ostrożny, odważny, racjonalista. Życie traktuje bardzo
poważnie. Pracowity. Jest przeciwieństwem Wertera.
Przygotowania
do śmierci: Werter obmyśla dokładnie samobójstwo, wybiera się do Alberta po
pistolety; wydaje słudze ostatnie rozkazy; ubiera sie we frak, który miał na
sobie, gdy poznał Lotę; pisze list do Loty i jej ojca, aby zajęli się jego
zwłokami; wybiera miejsce pochówku pomiędzy dwoma lipami; płaci rachunki;
popełnia samobójstwo o północy w Wigilię. Werter umiera podobnie jak Roland.
Cierpienia stały się biblią miłości romantyków, wzorem dla innych.



Konkursy