1833r.- powstanie Nieboskiej Komedii. Nieboska: człowiek występuje przeciwko Bogu; zaprzeczenie boskiego porządku świata. Komedia: ironia, Krasiński za pomocą tego słowa ocenia poczynania człowieka. Kompozycja: o duszę bohatera walczą siły dobra i zła; Czas: naziązanie do rewolucji franzuskiej; Krasiński nie określa czasu. Niewiadomo ile trwa akcja. Miejsce: przestrzeń zakmnięta i otwarta. Motyw wędrówki: Mąż: hrabia- Henryk- Mąż; wędruje po całym utworze; każda wędrówka kończy się potępieniem. Motto: jest zapowiedzią klęski rewolucji; drugą część zapowiada dramat, dylemat jednostki (poszukiwanie sensu istnienia). Każda część poprzedzona jest wstępem: zapowidają sceny; mówią o istnieniu wartości moralnej; Czas w dramacie przedstawiona jest jako narzędzie przedstawienia, jako nieuniknione przeznaczenie.

Poezja: ukazana jest jak Bóg, jest darem, łaską; to piękno i prawda. Poeta: błogosławiony- żyje i utożsamia się z poezją, nie ma w nim fałszu, dociera do prawdy, kocha ludzi; nieszczęśliwy- chce za wszelką cenę być docenionym; myśl chce przełożyć na słowa przez co zdradza poezję. Czuje rozdarcie pomiędzy przemijalnością świata, a poezją. Chce pogodzić życie ziemskie z poezją. Jego poezja jest fałszywa.

Mąż jako poeta: kocha swoją żonę na początku, przysięga jej miłość i wierność. Lecz kiedy ujrzał dziewicę, doszedł do wniosku, iż zdradził żonę i poezję. Jego poezja została uśpiona od dnia ślubu. Uświadamia sobie, że nie kocha żony. Traktuje ją obojętnie przez co sprawia jej cierpienie. Hrabia Henryk jest poetą, ma świadomość swej nieprzeciętności. Uważa że jest lepszy, żył marzeniami, natchnieniem. Zachwyca się żoną. Jest zafascynowany urodą żony. Używa poetyckiego języka. Ocenia swoje życie i pogardliwie się do niego odnosi. Życie zmierza do stabilizacji, szczęścia i stabilizacji materialnej. Gardzi takim życiem, jest nudne.  Takie życie zabija jego duszę, jego marzenia i poezję. Nie chce takiego życia. Nie potrafi kochać, zwraca tylko uwagę na wygląd kobiety. Po urodzeniu dziecka żona nie jest już  dla niego muzą, nie interesuje go. Henryk nie przeżył miłości o jakiej marzył. Zmusza się do współczucia. Chce kochać, lecz nie potrafi, dlatego gardzi takim życiem. Nie pomaga żonie. Pojawienie się dziewicy: Kochanka dla henryka: ucieleśnienie marzeń, symbol poezji, poetyckiego natchnienia. Ulega ułudzie, czyli żyje marzeniami. Henryk chce znowu tworzyć, nie potrafi odróżnić dobra od zła, pogoń za dziewicą jest próbą powrotu do ideałów, życie domowe go zabija, jest rozdarty pomiędzy poezją a prozą życia. Chce odzyskać samego siebie. Kochanka dla Marii- widmo, trup. Maria czuje zapach siarki, cmentarza. Zjawa z piekła. Potrafi odróżnić dobro od zła. Miłość i rodzina to wartości, które mogą być sensem życia. Konflikt dobra ze złem o duszę bohatera: Henryk nie został potępiony, bo Orico został chrześcijaninem. Bóg dał Henrykowi jeszcze jedną szansę. Miłość ma mu dać zbawienie: Zaczyna się od ślubu. Henryk będzie szczęśliwy jeśli dotrzyma przysięgi i będzie żył miłością. Podąrzając za dziewicą Henryk wyrzeka się dobra, nie jest świadomy, że źle postępuje. Zdaje sobie z tego sprawę dopiero, gdy stoi nad przepaścią. Henryk wybrał zło, bo przeżywał wewnętrzne rozdarcie. Co osiągnął? nie zmienił się, rozumie że powinien kochać ale nie potrafi; Ideały w które wierzył zostały zdemaskowane, były ułudą. Henryk zniszczył siebie i bliskich, bo wyrzekli się tego, co dla wszystkich powinno być najważniejsze; Henryk to nieszczęśliwy poeta; służenie wielkiej poezji prowadzi człowieka do zguby, do zniszczenia, nie da się zrealizować w świecie ideału poezji. Życie rodzinne zabija jego natchnienie, dążąc za marzeniami, niszczy siebie i bliskich. Poeta błogosławiony żyje dla ludzi. Orcio- medium- potrafi przewidzieć przyszłość. Poezja dla niego jest przekleństwem. Matka zesłała na niego poezję, aby był kochany przez ojca. Ta poezja go niszczy. Nie jest dla niego łaską. Maria chce zostać poetką, aby mąż ją kochał. Poezja doprowadza go do zguby.

Rewocjonaliści- chłopi, niska warstwa społeczne. Są pełni zapału, nie nawidzą arystokracji, chcą się zemścić za lata wyzysku. Do rewolucji zmusiły ich głód i nędza. Domagają sie poprawy warunków materialnych. Chcą dojść do władzy. Ważne są dla nich dobra materialne, chcą zniszczyć i obalić chrześcijaństwo i wprowadzić nową religię. Chlubią się tym, że zabijają ludzi. Rewolucja oparta jest na wolności. rewolucjonaliści chcą wyzwolić się ze wszystkiego, odrzucają Boga, kulturę, religię.

Obóz rewolucjonalistów: koniec wolnych ludzi wokół szubienicy; klub lokajów. Chcą zabić swojego pana, poczuli własną godność; wolna kobieta (postrzega małżeństwo jako zniewolenie, rodzaje miłości, nie widzi, że zabiera im godność); chór rzeźników (chcą mścić się siłą); chłopi; przedstawienie nowej wiary rewolucjonalistów; wizja świata po rewolucji; obrzędy nowej wiary (w gruzach świątyni).

Rewolucja- radykalna zmiana, np. ustroju politycznego. Została ukazana jako odrzucenie moralności, kultury, filozofii. Są rządni władzy i zemsty. Krasiński ukazuje rewolucję w sposób negatywny. Jednak jest ona koniecznością dziejową, chociaż i tak nic nie zmieni. Ludzie wyrzekają się wszelkiej wartości. Są nie zdolni do sprawowania władzy.

Hrabia Henryk- wierzy w swą moc i siłę, dzięki pomocy Boga odniesie sukces. Gardzi Panemkracym, dumny, wykształcony, broni szlachty, dowodzi że rewolucjonaliści niczego nowego nie chcą. Podkreśla, że Bóg chroni swoich wyznawców. Wierzy w Boga, Broni szlachty, mówi iż to ona zapewniła byt rewolucjonalistom- wychwala zasługi arystokracji. Mówi, że to od nich zależy rozwój kultury. Zarzuca, że Pankracy go obraża. Z ironią go traktuje, gardzi rewolucjonalistami. Cała rebelia to tylko stare zbrodnie świata. Mówi, że nie da się stworzyć raju na ziemi. Jest człowiekiem honorowym. Broni arystokracji lecz ma świadomość, że nie da się uniknąć rewolucji.

Pankracy- przekonany o słuszności racji rewolucji. Wierzy że wygrają i zbudują lepszy świat. Wierzy w potęgę ludu, domaga się zdolności. Drwi z wiary, odrzucają starą religię, starego Boga. Jest wyksztalcony, sprytny, przebiegły. Krytykuje  arystokrację. Widzi w Henryku równego sobie przeciwnika. Jest zdolny do poświęcenia. Wierzy w nędzę ludu. Podkreśla, że racja powinna być po stronie rewolucjonalistów, którzy chcą sprawiedliwości.

Żaden z przywódców nie ma racji. Każdy z nich ma ją po części. Bohaterowie po części się demaskują. Hrabia mówi, iż obóz rewolucjonalistów nie jest w stanie zbudować lepszego świata. Obie strony są w konflikcie. Ostatecznie hrabia popełnia samobójstwo.

Rewolucjonaliści wymordowali arystokrację. Lecz nie wiedzą jak zbudować nowy świat. Jest to zapowiedzią przyszłej katastrofy. Pankracy ma świadomość, że rewolucja przyniosła zło, ma potrzebę odkupienia win. Czuje się osamotniony. Doznaje widzenia. Widzi blask Chrystusa w koronie cierniowej. Pankracy czuje lęk, strach i zdumienie. Nie może uwierzyć, iż Chrystus przyszedł go sądzić. Tylko Pankracy widzi Chrystusa, Leonard nie. Być może dlatego, że Pankracy był przywódcą- ponosi odpowiedzialność, ma świadomość grzechu. Zgrzeszył przeciwko Bogu i ludziom.  Chrystus jest wielki, ma moc, każdy kto będzie chciał się z nim zrównać zostanie ukarany. Dlaczego Chrystus zszedł na ziemię? aby uświadomić ludziom moc Boga i ich ukarać; aby przywrócić ład na ziemi; w książce nie ma żadnego pozytywnego bohatera. koniec utworu jest zapowiedzią apokalipsy.

Prowidencjonalizm- traktowanie historii jako wyniku wyroków boskich a nie sfery ludzkiego działania (człowiek nie może zapomnieć o Bogu, gdyż odniesie klęskę).