Twórczość Tadeusza Różewicza
,,Ocalony":
Tytuł: ocalony, człowiek,
który wybrnął z trudnej sytuacji, uniknął śmierci. Podmiot liryczny przeżył
wojnę, młody, 24 lata, człowiek doświadczony przez wojnę. Widział dobrych i
złych ludzi. Wątpi w wyższe wartości, stawia na równi: miłość i nienawiść,
człowiek i zwierzę. Nanstąpiła degradacja wartości. Wyraża swój kryzys
wartości. Śmierć ludzka przestała być tajemnicą. Człowiek zoostał pozbawiony
godności ludzkiej. Dla ocalonego wartości są puste. W świecie wojny zapanował
chaos. Podmiot nawiązuje do Starego Testamentu, chce aby świat został
uporządkowany. Zwraca się do Boga. Chce aby na nowo określił to co jest piękne
i brzydkie. Apeluje o nowe stworzenie świata. Wiersz ma budowę ramową. Nie ma
optymizmu w jego słowach ocalony lud nie nastąpił. Przeżył, ale świata wartości
nie udało mu się uratować. Język jest prosty, zrozumiały. Porównania,
kontrast, występują zwroty, potoczne. Antonimy- podkreślają chaos wartości,
pojedyncze zdania. Tradycyjny język to też protest Różewicza przeciwko wojnie.
,,Róża"-
Homonim-
uwypukla kontrast w wierszu, Róża jest kwiatem, ale też imieniem dziewczyny. Dziewczyna: piękna, umarła. Ojciec Róży płacze za
nią, rozpacza. Po śmierci pamięć zanika, odchodzi w zapomnienie. Róża: pielęgnowana
troskliwie przez ogrodnika, Róża po przekwitnięciu ponownie rozkwita. Utwór
napisany w formie kontrastu. Porządek świata został zachwiany.
,,Matka
powieszonych"-
podmiot liryczny nie ujawnia się. Jest obserwatorem i opisuje matkę błąkającą
się po ulicach. Cierpi po stracie dzieci, stara, niezrozumiała przez innych.
Matka jest samotna, nikt jej nie rozumie. Woła o pomoc, jest bezradna. Cierpi.
,,Powrót"-
tytuł
związany jest z powrotem człowieka z wojny. Podmiot jest człowiekiem dorosłym.
Pokazuje nam sytuację nierealną, o wejściu do nieba. Niebo: bezpieczne,
normalny i spokojny dom. Podmiotowi brakuje domu. Rodzice nie są świadomi zła
na świecie, nie rozumieją tego co się wydarzyło na świecie. Nie chce powiedzieć
prawdy, gdyż nie chce zakłócić spokoju panującego w niebie. Niebo nie jest
ocaleniem, dla podmiotu który wciąż pamięta co zdarzyło się na ziemi. Wiersz
można traktować jako znak kryzysu wiary.
,,Jak
dobrze"- człowiek
w wierszu, który był na wojnie wypowiada się w 1 os. l.poj. Przeżył wojnę i
myślał, że nie ma świata poza wojną. Okazało się jednak, że istnieje normalne
życie. Złe już było, pojawił się promyk nadziei, coś ocalało. Człowiek potrafi
odrodzić się na nowo.
,,Krzyczałem
w nocy"- podmiot
mówi o koszmarach nocnych, śnili mu się umarli, jego znajomi. Nocą świadomość
człowieka nie panuje na nowo przeżywa przeżycia wojenne.
,,List do
ludożerców"-
liryka zwrotu do adresata, podmiot kieruje apel do ,,ludożerców".
Ludożerca- egoista, nie dba o los innych. Podmiot mówi, żeby ludożerca zmienił
swoje postępowanie, zauważył drugiego człowieka. Mówi, żeby ludzie byli wobec
siebie bardziej życzliwi.
,,Bez"-
brak
czegoś i bez. Podmiot to człowiek zagubiony, myśli o Bogu, swoim miejscu w
świecie. Ważne jest śmierć i narodziny Boga w sercu człowieka. Podmiot
porównuje Ojca do zwykłego ojca. Jako małe dziecko był posłuszny, kiedy był
ciekawy świata, żył pełnią życia, przestał żyć zgodnie z Bogiem, wir życia go
pochłania. Mówi też, że to może Bóg się odwrócił od niego, kiedy on się
cieszył. Podmiot mówi, że jest poetą. Tworzył nowy język, poezję, stworzył
nowego człowieka. Wydawało mu się, że kiedy Bóg opuszcza człowieka to dzieją
się różne rzeczy, tymczasem zrobił on to niezauważalnie. Życie bez Boga jest
niemożliwe w chwilach trudnych.
,,Moja poezja":
Podmiot liryczny to poeta. Poezja ma pewne zadanie, lecz nie
spełnia wszystkiego. Poezja jest pozbawiona tajemnic, otwarta dla wszystkich,
mówi wprost o tym co ważne. Zdaje sobie sprawę, że rola poezji jest
ograniczona.
Twórczość
Różewicza: porusza problemy, dramat ludzi, pokazuje upadek wartości; mówi o
radości istnienia; mówi o poszukiwaniu; kryzys wiary, refleksja na temat Boga;
krzywe spojrzenie na cywilizację; temat poety i jego roli; protest przeciwko
złu.
Cechy
poezji: twórca wiersza: bez interpunkcji, wersy jedno lub dwuwyrazowe;
pisana językiem prostym; oszczędność środków stylistycznych; poezja ściśniętego
gardła, mówi o tym co widzi, nie upiększa życia, używa jedynie prostych
metafor, porównań, kontrastów, elipsy; podmiot często jest utożsomiony z poetą;
odrzuca maskę.



Konkursy