Katastrofizm - utwory Baczyńskiego, Miłosza, Czechowicza
Katastrofizm- wyrastał z
przekonania, że kultura traci możliwość dalszego rozwoju. Artysta wchodzi w
rolę wizjonera. Artysta zapowiada nadejście katastrofy.
Żagary- (Pismo Żagary)-
Żagaryści głosili kryzys współczesnego człowieka. W swych wierszach
przedstawiali różne katastrofy. Kryzys lat 30. wpłynął na poetów.
,,O
książce"- Czesław Miłosz. Autor nawiązuje do czasów I wojny światowej. Mówi o
biedzie, głodzie. Ludzie w tamtych czasach żyli nadzieją na lepsze. Miłosz o
nadziejach na lepsze wartości- kryzysz. Ludzie żyli w strachu przez nową wojną.
Bali się, że noszą w sobie piętno zagłady. Ludzie zmierzają do czasu przemian.
Starzy i chorzy są zapomniani. Cechy katastrofizmu w utworze: wizyjność
katastroficzna; wiersz nabiera charakteru proroctwa; zapowiedź proroctwa,
nadejścia katastrofizmu; nawiązanie do apokalipsy; styl poetyczny, podniosły.
Józef
Czechowicz- ,,Żal"- Podmiot
wędruje nad rzeką, na festynach, przy synagodze, mija porty, widzi głodnych
ludów; świat zbliża się ku końcowi; mówi, że ludzie będą występować przeciwko
ludziom; zamieć jaskółek- symbolizuje burzę, katastrofę, która ma nadejść.
Apokalipsa
spełniona:
Poeci apokalipsy spełnionej: K.K. Baczyński, apokalipsa już nadeszła.
K.K.
Baczyński-
działał pod pseudonimem Jan Długaj. Zginął w pierwszych dniach Powstania
Warszawskiego. Należy do pokolenia kolumbów (odkrywali młodą rzeczywistość,
czas II wojny światowej), uznaje się go za drugiego Juliusza Słowackiego.
,,Pokolenie"
K.K. Baczyński-
wiersz mówi o młodych ludziach, urodzonych w tym samym czasie. Pokolenie- tytuł
uniwersalny dotyczy wszystkich ludzi. Wiersz można podzielić na 2 części. I
dotyczy przyrody, II zaś ludzkieh edukacji. Ludzie nie korzystają z darów
przyrody. Przyroda nie jest bezpieczna dla człowieka. Natura nie jest podporą
człowiekowi. Opis świata jako widzenie człowieka podczas wojny. Podmiot
liryczny jest zbiorowy. Utożsamia się z ludźmi podczas wojny. Porównani są do
niespokojnych, bojących się zwierząt. Ludzie widzą tylko ślady krwi, zamiast
piękna przyrody. ,,Przestrzeń wzdycha"- świat, przestrzeń jest bardziej
czująca niż człowiek. W drugiej części są ludzie młodzi, poddani procesom
dojrzewania. Ludzie stracili litość, stali się okrutni, wrodzy. Nauczyli się
też, że nie ma sumienia, gdyż i tak giną niewinni ludzie. Chcąc przetrwać
trzeba zabijać. Nie ma miłości, nie warto kochać, miłość jest źródłem
cierpienia, niewiadomo czy ta druga osoba przeżyje. Trzeba zapomnieć, zostanie
tylko kamień, nie będzie ono czuło, ani pamiętało. Serce zamieni się w głaz.
Nie warto kochać, pamiętać, ani się litować, bo człowiek stworzony jest do
walki, zabijania. Młodzi czują się zagubieni. Zastanawiają się czy po śmierci
zostaną docenieni, czy będą o nich pamiętać. Obawiają się anonimowej śmierci.
,,Z głową
na karabinie"- Baczyński- podmiot liryczny wypowiada się w 1 os. l.poj., jest to
żołnierz, człowiek młody, który wspomina swoje życie. Żyło mu się dobrze, był
szczęśliwy, lecz wojna go zmieniła. Czeka on na śmierć. Wspomina dzieciństwo-
matkę, które było wręcz arkadyjskie, bezpieczne. Teraz jest na wojnie. Dobre
czasy minęły, czuje że zbliża się śmierć, świat jest niebezpieczny. Jest
zmuszony do zabijania, jest mu ciężko. Musi walczyć. Czuje się zagubiony, lecz
wymagane jest aby walczyć o kraj. Rozdarty jest pomiędzy swoimi wartościami, a
obowiązkami wobec ojczyzny. Przyszło mu żyć w czasach bardzo trudnych. Musi
nauczyć się umierać. Łatwiej jest umrzeć niż żyć. Czas przyszły:
świadczy, że umrze, chciałby inaczej żyć, walcząc utracu swoje wartości, nigdy
nie wrócą dobre czasy. Wojna go degraduje. Sam siebie określa jako ofiarę.
,,Miserere"-
podmiot
liryczny wiersza wypowiada się w 1 os. l.mn.- zbiorowy. Podmiot jest osobą
biorącą udział w wojnie- żołnierz. Osoba ta opisuje świat w jakim przyszło mu
żyć i snuje refleksje na jego temat. Sytuacja w jakiej się znalazł- wojna, jest
tragiczna w skutkach. Widzi zniszczenia jakie niesie za sobą wojna. Mówi, że
wszystkie sny, marzenia wraz z nią były w gruzach, a wszyscy zadają sobie
pytania, plamione krwią. Wojna jest długa (chełmy, które przyrosły do głowy).
Wojna niesie za sobą niepokój, śmierć, strach, polega tylko na zabijaniu do
ostatniego. Brat zabija brata. Wojna jest bratobójcza, totalna zagłada.
Zmetaforyzowany obraz świata.
,,Historia"
K.K. Baczyński-
Tytuł: historia, czasy przeszłe. Osoba, która przeżyła wspomina
przeszłość. Podmiot liryczny wypowiada się w 1 os. l.poj. Podmiot opisuje
wydarzenia swojej wyobraźni. Przedstawia różne wydarzenia. Dzieje ludzkości to
nieustanne wojny. Pokazuje, że romantycy marzyli o wojnie, nie pokazywali jego
prawdziwego oblicza. Wojna zawsze jest okrutna, Cena ludzkiego życia nie ulega
zmianie. Nie można o wojnie myśleć w sposób upiększający. Podmiot prosi matki,
aby pamiętały o swoich dzieciach, którym mogą tylko współczuć. Cierpią razem z
nimi. Wojna to krew, beznadziejność. Matki mają płakać. Wojna pokazana jako
zło. Pochód: cel jest nieokreślony. Ci, którzy giną w pochodach są
ludźmi, którzy są ofiarami. Wojna rujnuje im normalne życie, zmusza ich do
cierpienia. Teraz podmiotowi pozostał tylko strach. Podmiot karze płakać
matkom, bo i tak zgniął. Historia nie jest czymś dobrym. U romantyków na mogile kwitną kwiaty,
teraz historia to kres, beznadziejność.
Podsumowanie: Baczyński skupia
się głównie na psychice ludzkiej; pokazuje ogólny obraz zniszczeń, ogromna
katastrofa, metafora zaciskającego się kręgu; nie ma podziału na kata i ofiary;
nie ma ucieczki od od wojny, tragizm ludzi, niemożność realizowania marzeń;
jego pokolenie to pokolenie skazane na zagładę; wojna to ogólny rozpad ,
ludzkiego porządku, rozpad wartości moralnych; wojna to kres świata; przeżycia
ludzi: są świadomi śmierci, są gotowi się poświęcić, są zobowiązani do tego,
aby walczyć- jest to pokolenie tragiczne; są tragiczni i muszą zabijać, lecz
jest to sprzeczne z ich wartościami, ulegają uzwierzęceniu; ludzie muszą
zapomnieć o bliskich, o chwilach szczęścia, gdyż to niepozwoliłoby im walczyć,
dobre czasy minęły- są tego świadkami; obawiają się po śmierci anonimowości,
zapomnienia przez innych; ludzie ci najgorzej przeżyli swoją miłość.
Sposoby obrazowania: kontrast pomiędzy
przyrodą, a wojną; używa personifikacji; używa bardzo dużo metafor, które
utrudniają odczytanie wiersza, metaforyka łączy się z wizyjnością; bogata
kolorystyka: czerwień, szarość, ciemność, kolory ostre- ekspresjonizm.
,,Rodzicom"-
podmiot
liryczny wypowiada się w 1 os. l.poj. Można go utożsamić z poetą, gdyż ujawia
swoje imię. Wiersz kieruje do swoich rodziców o czym świadczy tytuł. Podmiot
liryczny nie zgadza się z daną sytuacją, ma żal do wszystkiego. Zastanawia się
nad życiem, po co ono jest, po codzieciństwo skoro mając 20 lat i tak zginie.
Podmiot uważa, że nie ma miłości, nie warto kochać bo to uczucie i tak nie
towarzyszy mu w życiu. Jest tylko nienawiść i płacz. Autor jest żołnierzem.
Jego wiara w słuszność wojny słabnie. Rodzice wpoili mu patriotyzm, jednak ma
żal do rodziców, że wojna nie jest czymś dobrym. Niszczy go.



Konkursy