Satyra- jako gatunek literacki, utwór wierszowany, który ośmiesza i piętnuje rzeczywistość, osoby,instytucje,wytyka wady,

Funkcja: dydaktyczna, polemiczna,moralizująca

forma wypowiedzi: dialog; ze względu na formę wypowiedzi satyry dzielimy: na dialogowe- ,,Satyra prawdę mówi” - pijaństwo; na monologowe- ,,Świat zepsuty”

Paszkwil- utwór anonimowy, ośmieszający konkretną osobę, kąśliwy, zjadliwy

Ponflet-utwór publicystyczny, ośmiesza instytucje,osoby

 

,,Pijaństwo” - porusza problem pijaństwa sarmaty. Jest to problem powszechny, jest to szlachta. Bohaterowie są anonimowi. Celem jednego z nich jest krytykowanie postawy pijaństw. Krytyka pijaństwa: zalety wstrzemięźliwości i skutki pijańśtwa, przedstawione uzależnienie, wykpione szukanie okazji

Zalety życia w trzeźwości: trzeżwy umysł, zdrowie, dobre samopoczucie,postawa godna, racjonalne spojrzenie na świat, zachowuje majątek, posiada przyjaciół

Skutki pijaństwa: mdłości, ból głowy, złe samopoczucie,kac, niszczy zdrowie,skraca życie,traci się przez to pamięć

                                                                                                                                                                Pijak ośmiesza człowieka który wierzy, że za pomocą słowa można zmienić świat. Utwór ma pesymistyczną wymowę, nie ma nadziei na poprawę.

 

,,Do króla”

Utwór rozpoczyna się definicją satyry, która mówi prawdę. Satyra krytykuje zachowania,wady, szanuje ludzie. Poeta krytykuje króla, zarzuca królowi, że: jest władcą elekcyjnym, nie pochodzi z królewskiego rodu, jest Polakiem(choć powinien być obcokrajowcem), nie ma doświadczenia, poeta zarzuca mu zbytnią łagodność, nie wzbudza strachu w poddanych; jest zbyt wykształcony.

Na końcu utworu poeta poucza króla jak powinien się zmienić. Było to zdanie nie tylko poety, ale też I ludu.Utwór jest ośmieszeniem poglądów szlachty, wymienione wady tak naprawdę są zaletami władcy. Zarzuty przeciwko niemu są absurdalne

 

,,Pochwała wieku”

Zalety XVIIIw.: upływ czasu trwania narodu prowadzi do postępu; człowiek uczy się na błędach przodków; zmiana stylu życia; poprawa poziomu życia; człowiek poznaje tajemnicę natury; nowe wynalazki; zmiana systemu wartości

Wady: ludzie zadufani w sobie, nie tolerujący postępu; zysk rządzi nauką, pojawienie się oszustwa, zabobony

Wnioski: ludzie w XVIII w nie powinni być za bardzo dumni tego co osiągneli, powinni mieć świadomość swoich wad

 

Świat w satyrach Krasickiego jest pełen zła i wad, krytykuje i ośmiesza je. Wierzy, że w ten sposób może go zmienić, choć nie do końca.