Ochrona przyrody: a) prawidłowe zabiegi rolnicze (uprawowe), b) Stosowanie odpowiednich płodozmianów, c) właściwe rozmieszczenie użytków rolnych i leśnych, d) wapnowanie gleb zakwaszonych, e) przeciwdziałanie erozji, f) odnowę terenów zdewastowanych, g) wykorzystanie mineralnych surowców odpadowych pojawiających się przy wydobyciu węgla, żelaza, miedzi, h)racjonalne użytkowanie gleb i ich ochronę przed zanieczyszczeniami.

Woda: 1)czysta: larwa jętki, l. widelnicy, l. chruścika, 2) średnia: kiełż zdrojowy, pijawka rybia, 3) zanieczyszczona: rureczniki, larwa ochtki czerw.,

Parametry za pomocą których mozna zbadac jakosc wody: a) fizykochemiczne- zasolenie, b) biologiczne- skład gatunkowy ilościowy organizmów, c) hudromorfologiczne: szerokość, długość koryta.

Rodzaje zanieczyszczeń wód: rolnicze, przemysłowe, komunalne.

Klasy wód: a) klasa I- bardzo dobrej jakości| woda nadaje się do picia, stosowana w przemyśle farmaceutycznym, spożywczym oraz przy hodowli ryb łososiowatych. b)klasa II- dobrej jakości; nadaje się do picia dopiero po uzdatnieniu, stosowana do celów rekreacyjnych. c) klasa III- zadowalającej jakości; woda nadaje się do picia po uzdatnieiu, stosowana do nawadniania pól. d) klasa IV- niezadowalaj. jakości; woda nadaje się do picia po uzdatnieiu. e) klasa V- mocno zanieczyszczona (złej jakości); woda nie ulega uzdatnieiu- najgorsza.

Oczyszczanie: 1) mechaniczne- sita- drobiny popiołu; 2) biologiczne (bakterie)- związki organiczne pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. 3) chemiczne (utlenianie, redukcja, wytrącanie)- roztwór nawozów sztucznych, detergenty.

Skutki zanieczyszczeń wód: 1) Zakwit wód- nadmierny rozwój fitoplanktonu, który doprowadza do zarastania danego zbiornika, a w efekcie do śmierci organizmu. 2. Eutrofizacja- wzbogacenie wód w zwiążki organiczne pochodzące z nawozów sztucznych, co będzie prowadziło do nadmiernego porastania roślinnością. 3. Człowiek: alergie, podrażnienia, zatrucia pokarmowe. 4. Rośliny i zwierzęta: osłabiony wzrost, rozwój, wyginięcie organizmów.

Zanieczyszczenia wód: nawozy, wycieki paliw, pożary, wyrzucanie odpadów do morza, metale ciężkie. Kwaśne deszcze- opady atmosferyczne, o odczynie kwaśnym; zawierają kwasy wytworzone w reakcji wody z pochłoniętymi z powietrza gazami, takimi jak: dwutlenek siarki, tlenki azotu, siarkowodór, chlorowodór, wyemitowanymi do atmosfery w procesach spalania paliw, produkcji przemysłowej, wybuchów wulkanów, wyładowań atmosferycznych i innych czynników naturalnych.

Schemat powstawania efektu cieplarnianego (tam gdzie więcej)  wzrost stężenia dwutlenku węgla w atmosferze, przepuszcza śwaitło słoneczne, które ogrzewa ziemię i wodę. Metan. Mogą nastąpić zmiany klimatu- jego ocieplenie może spowodować topnienie lodowców i podoszenie się poziomu wód. Zmieniiają się warunki życia zwierząt i roślin. Schemat powstawania rozszerzenia wartswy ozonowej: pochłania promieniowanie ultrafioletowe. W ostatnich latach zmniejsza sie ona (freony);