Czynniki kształtujące klimat Polski:

1. Czynniki niemeteorologiczne;

 a) klimat Polski- umiarkowany, ciepły, przejściowy

  - odległość od zbiorników wodnych:

  - klimat morski: ciepła zima, chłodne lato, duże opady i wilgotność, mała amplituda; występuje na północy i zachodzie kraju

  - klimat kontynentalny: lata gorące, zimy mroźne, małe opady, duża amplituda

Na Nizinie Śląskiej jest najbardziej gorąco, zaś na Suwałkach najbardziej zimno.

b) ukształtowanie powierzchni: krainy geograficzne układają się równoleżnikowo. Na południu Polski występuje bariera orograficzna w postaci dość wysokich gór. Wschodzie, zachodzie i południu nie ma żadnych barier dlatego jest tam swobodny przepływ mas powietrza

c) wysokość nad poziomem morza:

- klimat górski- duże opady, silne wiatry, temperatura i ciśnienie spadają wraz z wysokością

d) prądy morskie:

- ciepły - nad wodą ogrzewa się powietrze i przemieszcza na kontynent. Jeżeli na kontynencie jest zimno to powietrze skrapla się (podwyższona temperatura, zwiększa opady)

- zimny - zmniejsza opady

e) szata roślinna

f) działalność człowieka- powoduje efekt cieplarniany

- miasto- wyspy ciepła- więcej CO2, mało zieleni

- bryza miejska- silnie nagrzane obszary miasta stają się ośrodkami niskiego ciśnienia. Poza miastem panuje wyż, powstaje lekki, ciepły wiatr

 

2. Czynniki meteorologiczne

- masy powietrza:

PA- powietrze arktyczne

PPn- powietrze polarnomorskie

PPk- powietrze polarnokontynentalne

PZm- powietrze zwrotnikowomorskie

PZk- powietrze zwrotnikowokontynentalne

Powietrze arktyczne- masa przychodząca z wyżu nad O. Adriatyckim. Jest to powietrze zimne, a przechodząc przez Morze Bałtyckie nabiera wilgotności. Przynosi zimny wiatr, siarczyste mrozy, a wiosną około maja może przynieść przymrozki (trzej zimni ogrodnicy)

Powietrze polarnomorskie- napływa głównie z Niżu Islandzkiego. Przynosi wilgotną i chłodną pogodę. Zimy są ciepłe (deszcz ze śniegiem), a lata chłodne i deszczowe.

Powietrze polarnokontynentalne- napływa z głębi Euroazji. Jest to powietrze b. suche. Lato jest upalne, a zima mroźna (pada suchy śnieg).

Powietrze zwrotnikowomorskie- napływa z wyżu Azorskiego przez M. Śródziemne i Atlantyk. Jest to ciepłe i wilgotne powietrze, któremu towarzyszy deszcz i burze. Napływa bardziej latem niż zimą.

Powietrze zwrotnikowokontynentalne- napływa z wyżu nad Azją Mniejszą. Barierą dla powietrza są Karpaty, dlatego rzadko do nas napływa. Przynosi tropikalne lato i wpływa na Polską złotą jesień (babie lato)

Wyż Azorski- przynosi dobrą pogodę. Zima mroźna, lato gorące, bezdeszczowe.

Niż Islandzki- brzydka pogoda latem i zimą. Ciepła, pluchawa zima, lato – deszczowe.

 

Cechy klimatu Polski:

1. Zróżnicowanie termiczne:

-średnia roczna temperatura- 6-8 stopni

-najcieplejsze obszary- izotermy na mapie układają się równoleżnikowo. W środku Polski jest najcieplej. Obszary to: Nizina Mazowiecka, Roztocze, Nizina Śląska(tropiki Polski), Kotlina Sandomierska. Najbardziej słoneczny obszar to roztocze.

-najchłodniejsze obszary: izotermy układają się południkowo. Nacieplej jest na zachodzie, spowodowane to jest bliskością oceanu, Obszary: Suwałki (biegun zimna), góry

-amplitudy roczne:

a) 19 stopni na zachodzie

b) 23 na wschodzie

2. Zróżnicowanie opadów:

-średnie opady: 600 mm

-maksymalne opady - rozkład opadów w ciągu roku jest nierównomierny. Największe opady są w czerwcu, lipcu i sierpniu np. w górach przekraczają 1200-1500 mm.

-najmniejsze opady są w styczniu, lutym i marcu, głównie w środkowej części kraju na nizinach ok. 450-550 mm.

3. Okres wegetacji roślin -  jest to część roku, kiedy rośliny mogą się rozwijąć dzięki sprzyjającym warunkom termicznym, świetlnym i wilgotnościowym. (Liczba dni w roku ze średnimi temperaturami doby wynoszącymi 5 stopni i więcej.

-maksymalny okres wegetacji- ok. 220 dni w rejonie Krakowa, na Nizinie Śląskiej i przy granicy z Niemcami. ok. 210 dni w Wielkopolsce, na Kujawach

-minimalny - ok. 180 dni- północna część Pojezierza Suwalskiego i Ełckiego; ok. 190 dni na Pojezierzu Mazurskim i Kaszubskim

4. Termiczne pory roku:

a) Przedwiośnie 0-5 [stopni]

b) Wiosna 5-15

c) Lato- powyżej 15

d) Jesień 15-5

e) Przedzimie 5-0

f) Zima - poniżej 0

5. Wiatry- ponad 60% w Polsce to wiatry zachodnie, rzadkie są wschodnie, północne