Urbanizacja- rozwój miast, wzrost odsetka ludności miejskiej, rozbudowa miast istniejących, wzrost liczby ludności pracującej poza rolnictwem

Wskaźnik  urbanizacji - odsetek ludności zamieszkującej miasta; np.: 62% dla Polski, 90% dla Belgii

Rodzaje urbanizacji:

a) demograficzna - dotyczy dosyć gwałtownego odsetka ludności mieszkającej w mieście; np. Europa, państwa wysoko rozwinięte - Belgia

Ameryka Południowa - urbanizacja pozorna, dużo ludzi mieszka w miastach, ale mieszka w slumsach

b) ekonomiczna - wzrost liczby ludności pracującej w usługach (poza rolnictwem); np. Francja, Europa Środkowa i Zachodnia. Urbanizacja ekonomiczna jest bardzo słaba w krajach azjatyckich, afrykańskich

c) społeczna - upowszechnienie się miejskiego stylu życia zarówno wśród ludności napływającej do miast jak i na wsi

d) przestrzenna - powiększanie granic administracyjnych miasta

 

Czynniki wpływające na wskaźnik urbanizacji:

- klimat:

* korzystne warunki sprzyjające rybołówstwu

* łagodny klimat wpływa na rozwój rolnictwa

* sprzyja zdrowiu

- gleby

- dostęp do wody

- poziom rozwoju gospodarczego

- migracje

- przyrost naturalny

 

Fazy urbanizacji:

- urbanizacja wstępna - koncentracja ludności w miastach wraz z postępującym rozwojem przemysłu, usług

- suburbanizacja - gwałtowny napływ ludności do miast, rozbudowa peryferyjnych dzielnic- slumsów

- dezurbanizacja - odpływ ludności z centralnych i peryferyjnych obszarów na tereny bardziej oddalone. W ten sposób powstaje suburbia - przedmieścia przekształcone z wsi

- reurbanizacja - przebudowa śródmieść na centra usługowo - handlowe. Ponowny napływ ludności do miast

 

Skutki urbanizacji:

Pozytywne:

- większy wybór towarów w sklepach

- duży rynek zbytu

- większy rynek pracy

- łatwy dostęp do komunikacji

- większy komfort życia

- możliwości rozwijania się

- ułatwiony dostęp do dóbr, kultury, sztuki, służby zdrowia, szkół

- powszechniejszy dostęp do informacji i nowoczesnych technologii

Negatywne:

- problemy komunikacyjne (korki)

- problemy z wodą i dużą ilością śmieci, ścieków

- zwiększenie hałasu

- rozpowszechnianie się chorób cywilizacyjnych

- wzrost liczby bezdomnych

- zmniejszenie powierzchni gruntów zielonych

- dzielnice nędzy i bogactwa

- wzrost przestępczości i patologii

- spadek poczucia bezpieczeństwa

- zmiana modelu rodziny

- rozpad więzi rodzinnych

- bryza miejska

 

Formy koncentracji ludności:

- aglomeracja - zespół miast

* monocentryczne- jedno miasto jest dominujące, największe, a małe miasta pełnią funkcje sypialnianą; np. aglomeracja warszawska, pekińska, paryska, londyńska, moskiewska

* policentryczna (konurbacja) - skupisko dużych miast, z których żadne nie odgrywa dominującej roli; np. GOP, Trójmiasto, Zagłębie Ruhry

 

- megalopolis - skupisko bardzo dużych miast, rozciągające się na bardzo dużej powierzchni, mieszkają w nich miliony ludzi; np. wybrzeże USA (Bosfor- Waszyngton, nad Wielkimi Jeziorami, Zachodnie wybrzeże USA (San Francisco, San Diego), Tokio- Jokohama, pas miast od Lille we Francji przez Belgię po Kolonię w Niemczech

 

- metropolia - miasto o wyjątkowych formach społeczeństwa międzynarodowego, silnie zurbanizowane np. obszary Meksyku, Londyn, Paryż

 

Funkcje miast:

- polityczna - siedziba władz państwowych np. W-wa, Waszyngton

- administracyjna - siedziba władz administracyjnych

- handlowa - targi, jarmarki, centra handlowe; np. Lipsk

- komunikacyjna

- usługowa - zaspokajanie różnych potrzeb

- kulturalna - ośrodki kultury np. Cannes, Sopot

- naukowa - wyższe uczelnie np. Kraków, Oxford, Cambridge

- uzdrowiskowa - senatoria, zakłady lecznicze; np. Nałęczów

- wypoczynkowa - pensjonaty, hotele

- religijna- ośrodki kultu religijnego; np. Częstochowa, Mekka

- przemysłowa - Katowice

- militarna - Modlin