Czynniki glebotwórcze:

1)skała macierzysta- podłoże, na którym tworzy się gleba i od którego zależą minerały w niej zawarte

2) klimat- przez opady (wielkośc, rodzaj) i temp. warunkuje tempo procesów zachodzących w glebie oraz oddzaiłuje na szatę roślinną, świat zwierząt, proces wietrzenia

3) rzeźba terenu- od stopnia nachylenia powierzchni Ziemii zależy intensywnośc grawitacyjnych procesów masowych i przemieszczanie zwietrzeliny do podstawy stoku, a także procesów  wymywania, erozji (im większe nachylenie, tym intensywniejszy proces)

4) biosfera- rodzaj roślin pokrywających teren, silnie wpływa na ilośc, jakośc cząstek pobieranych i dostarczanych glebie, edafon (org. glebowe- bakterie, glony, pierwotniaki, nicienie, grzyby, dżdżownice, krety) współtworzy proces gleb

5) warunki wodne- stopień nawilgocenia zwietrzeliny warunkuje rodzaj i dynamikę procesów gleb

6)czas- ważny w zarówno szybko zachodzących reakcjach chemicznych, jak i powolnych trwających tysiące lat zmianach w profilu glebowym wywołanych użytkowaniem ziemi czy zmiana klimatu 7) czl.- przez zabiegi agrotechniczne wpływa na procesy zachodzące w glebie

Murszenie- zmiana struktury torfu, polega na częściowej mineralizacji i zatracie swoistej, gąbczastej struktury (pojawia się proces humifikacji); prowadzi do utraty zdolności retencyjnych i degeneracji całego układu

Lateryzacja- wietrzenie chemiczne, polegający na rozkładzie zbudowanych ze związków glinokrzemianowych, zachodzący w warunkach gorącego i wilgotnego klimatu. Wytworzone w procesie lateryzacji tlenki i wodorotlenki glinu oraz tlenki żelaza pozostają na miejscu, natomiasy krzemionka zostaje odprowadzona.; W procesie lateryzacji powstają: lateryty, gleby laterytowe - mało żyzne, mają kwaśny odczyn

Bielicowanie- proces glebotwórczy prowadzący do powstawania gleb bielicoziemnych, polega na wytwarzaniu w głąb gleby przez wody opadowe, zakwaszone w rozkładającej się ściółce leśnej, związków mineralnych (gł.wapnia, żelaza, glinu) i organicznych(np. próchnicy); w eluwialnym poziomie glebowym, z którego zostały wymyte, pozostaje gł. krzemionka białawej barwy, a związki chemiczne wytrącają się niżej

Oglejenie- proces będący wynikiem procesów redukcyjnych w częsci mineralnej gleb. Polega on na przesyceniu gleby wodą i wyparciu z niej powietrza. Gleby ulegające procesowi oglejania to gleby mało żyzne i podmokłe (czasami bagna). Do gleb o. zaliczamy: m.in.glębę tundrową. Efektem morfologicznych procesów oglejowych jest występowanie barwy w odcieniu niebiesko-zielonym

Brunatnienie- proces glebotwórczy prowadzący do powstania w glebach poziomu brunatnienia; zachodzi w warunkach klimatu umiarkowanego wilgotnego, w lasach liściastych na skałach macierzystych bogatych w związki zasadowe. Przy intensywnym wietrzeniu powstają minerały ilaste, a uwalniane związki żelaza i glinu zabarwiają profil glebowy na barwę brunatną (brunatne gleby)