Plutonizm- rozprzestrzenienie się i krzepnięcie magmy w obrębie skorupy ziemskiej oraz przemiany skał związane z metamorfizmem

Wulkanizm- wypływanie magmy 

Formy platoniczne:

-lakolit- powstaje w wyniku przeciskanie się magmy;

-batolit- najrozleglejsza forma, kształtują się tu granity;

-dajka- żyła magmowa, powstaje w wyniku  intruzji magmowej przecinającej warstwy skalne;

-fakolit- w zagłębieniach pomiędzy fałdami skał, tam gdzie wcisnęła się magma;

-sille- poziome żyły magmowe; lopolit-intruzja magmowa w kształcie spodka

 

Istotą zjawisk wulkanicznych są:

-krawędzie, miejsca stykania się ze sobą płyt tektonicznych;

-astenosfera- warstwa płynna odpowiedzialna za powstanie wulkanów

 

Budowa wulkanu:

-stożek pasożytniczy,

-krater stożka głównego,

-kaldera,

-potok lawy,

-komin wulkaniczny; 

 

Kaldera- rozległe zapadlisko na szczycie stożka wulkanicznego, powstała w wyniku rozerwania go przez którys z wybuchów lub zapadnięcia się skał zalegających nad wypróżnionym ogniskiem magmowym

 

Produkty wybuchu wulkanu:

A) Ciekłe:

Lawa:

· kwaśna: ok. 80% SiO2, gęsta,lepka, płynie powoli przez co może dojść do utworzenia czopu wulkanicznego, następnie zaś do erupcji eksplozywnej (gwałtownej), tworzy wysokie strome stożki

·zasadowa: ok.50% SiO2, rzadka,ma małą przyczepność, płynie szybko, erupcja jest spokojna, tworzy rozległe, płaskie stożki.

B) stałe:

·skaly,

·bomby wulkaniczne,

·piaski wulkaniczne,

·lapille

C) gazowe-

·CO2,

·CO,

· siarkowodór,

·chlor,

·para wodna,

·metan 

 

Typy wulkanów:

ze względu na kształt stożka:

üszczelinowy- islandzki(Laki), lawa wypływa z długich szczelin i rozpływa się na znaczne odległości;

ükarczowy- hawajski, lawa wypływająca z kraterów i rozlewa się wokół nich tworząc rozległe tarcze;

üstożkowy- wezuwiański,

üpaleański;

ze względu na erupcję:

-eksplozywny,

-efuzywny,

-stratowulkany (wyrzuca gazy, lawe i materiał piroklastyczny);

ze względu na aktywność:

-czynny,

-wygasły,

-drzemiący

 

Negatywne skutki erupcji wulkanów:

-ofiary śmiertelne,

-trzęsienia Ziemi,

-zniszczenia mienia,

-upadek turystyki,

-zapylanie i zanieczyszczanie atmosfery, biosfery;

Pozytywne skutki erupcji wulkanów:

-żyzne gleby,

-surowce mineralne,

-wody termalne