Rzeźbotwórcza działalność wiatrów
Czynniki wpływające na działalność
wiatru:
-strefa klimatyczna (zwrotnik-gorąco i sucho),
-deszcz- stopień wilgotności,
-rodzaj podłoża,
-wietrzenie,
-siła, prędkość i kierunek wiatru,
-roślinność,
-działalność człowieka,
-bariera górska;
Erozja wietrzna:
-deflacja- wywiewanie materiału skalnego,
- korazja- żłobienie skał podłoża;
Formy deflacyjne:
-rynny deflacyjne (zagłębienia),
-bruk deflacyjny (zagłębienie tak głębokie, iż wiatr
nie może nic więcej już wywiać),
-wanny deflacyjne
Formy korazyjne:
-grzyb skalny(korazyjny)- u dołu znajdują się skały o
mniejszej odporności, zostają wywiewane przez wiatr, który jest najsilniejszy
do wysokości 2 metrów;
-graniaki- odłamki skał, których wiatr nie może
rozkruszyć, tylko je poleruje; wygłady eoliczne
Ze względu na materiał budujący
wyróżnia się pustynie:
-kamieniste(hamada)- pustynia, której względnie płaska
powierzchnia zbudowana jest z oszlifowanych litych skał, na której leżą różnej
wielkości głazy;
-żwirowa(serir)- pustynia, której względnie płaska
powierzchnia jest pokryta żwirami, w Mongolii- Gobi;
-piaszczysta(erg)- wypełniona lotnymi piaskami, które
tworzą wydmy np. Wielka Pustynia;
-Ilasta- rodzaj pustyni, której powierzchnia pokrywa
stwardniały, spękany ił, silnie zasolony, tylko po deszczach zmienia się w grząskie
błoto;
-słona
-lodowa- obszar wiecznych lodów w strefie polarnej;
-głębinowe(oceaniczne)
Ze względu na miejsce istnienia
wyróżnia się: pustynie górzyste, wyżynne, nizinne;
Wydmy- piaszczyste
wzniesienia, góry;
Rodzaje wydm:
-paraboliczne- zwrócone są przeciwnie do wiania
wiatru, występują na obszarach bardziej wilgotnych, ramiona wydmy utwierdzone są
przez rośliny, które są przeszkodą;
-barchany- są typowe dla piaszczystych pytań, jej
ramiona ułożone są zgodnie z kierunkiem ruchu;
-podłużne- mają przebieg zgodny z kierunkiem wiatru,
ich rodzajem są drassy- wielkie wydmy podłużne, których geneza nie jest
znana;
-poprzeczne- mają postać długich wałów, o przebiegu
prostopadłym, poprzecznym do wiania wiatru, są lekko wygięte;
-gwiaździste- łączą się czołami ze sobą, świadczą o częstej
zmianie kierunku wiatru;
-nadbrzeżne- występują na wszystkich piaszczystych
wybrzeżach mórz niezależnie od strefy klimatycznej



Konkursy