Rzeźbotwórcza działalność lodowców górskich
Lodowiec:
Erozja:
-
jeziora cyrkowe(kary);
dolina U-kształtna(żłób lodowcowy);
karlingi- ostre zwężone, poszarpane;
granie- ostre krawędzie grzebietu górskiego, w której
zbiegają się jego strome zbocza;
Akumulacja:
-
morena- materiał
skalny przyniesiony przez jęzor lodowca, wyróżnia się moreny: denne, boczne, środkowe,
wewnętrzne;
Wody polodowcowe-fluwioglacjalne:
Erozja:
-
graniec-
niewielkie zagłębienie na powierzchni wyrzeźbione poprzez wprawione przez wodę
odłamki skalne;
rynny- długie, wąskie zagłębienia
terenu;
Akumulacja:
-
sandry-
piaszczyste równiny
Lądolód:
Erozja:
-
Mutony- pagórki
lodowca, które mają stoki strome i łagodne, wyznaczają kierunek ruchu lądolodu;
wygłady polodowcowe;
rysy polodowcowe- zarysowanie,
pęknięcia na skale;
Akumulacja:
-
moreny:
denna,boczna, czołowa;
drumliny- zbudowane są z
materiału morenowego, są wydłużonymi pagórkami, ich ułożenie odpowiada
kierunkom ruchu lądolodu;
glina zwałowa- mieszanka żwiru
i gliny;
głazy narzutowe(eratyki)-
ogromne głazy o średnicy nawet do kilku metrów;
Wody roztopowe:
Ruchy polodowcowe- jeziora
rynnowe, długie wąskie, zagłębienia;
pradoliny- rozległe, płaskie
doliny wykonane przez rzeki;
misy wytopiskowe- zagłębienia
powstałe w wyniku wytopienia się brył lody zagrzebanych w osadach lodowych;
Akumulacja:
-
sandry- lasy sosnowe;
pagórki polodowcowe, długie i kręte;
kemy- pagórki kilkudziesięciometrowe, ale nie tak długie jak
ozy
Antropogeniczne
formy ukształtowania powierzchni litosfery:
wpływ
bezpośredni- tworzenie lub przekształcenia form rzeźby terenu przez działalność
gospodarczą, a także formy będące skutkiem ubocznym działalności człowieka:
-
wyrobiska górnicze powstałe przez eksploatację
minerałów i skał;
misy niecki i rowy powstałe przez opadanie skał leżących nad
wyrobiskami kopalń; hałdy; tamy, sztuczne wyspy, falochrony tworzone na
potrzeby rolnictwa, transportu;
budowla miejska i przemysłowa;
terasy uprawne w górach powstałe w wyniku wieloletniej orki;
paldery- zmeliorizowana część doliny rzecznej lub dna
morskiego, odgrodzona od zbiornika tamami;
wpływ pośredni:
-
przyczynianie się do aktywizacji procesów rzeźbotwórczych,
wyrąby lasów, przyspieszające erozję i wietrzenie;
podcinanie stoków w górach co nasila ruchy masowe i denudację;
chemizacja rolnictwa- rozwój transportu i przemysłu przyczyniające się do powstania kwaśnych deszczów, które zwiększają chemiczne wietrzenie, a zatem erozję i denudację



Konkursy