Ciśnienie atm- nacisk atmosfery na powierzchnię Ziemi, na wszystko co się na niej znajduje. 1Pa= 1N/1m2

Hektopaskal (1hPa= 1000Pa)- jednostka ciśnienia.

BArometr- przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego.

Barograf- przyrząd do ciągłej rejestracji ciśnienia atm.

Izobary- linie na mapach łączące miejsca o jednakowym ciśnieniu atm.; odległośc między izobarami wynosi 5hPa.

Stopień baryczny- odległośc w pionie odpowiadająca zmianie cisnienia atm o 1hPa; 

Wyż baryczny- obszar wys. ciśnienia, w którym ciśnienie rośnie do środka układu- pogoda: lato- upalne bezchmurne; zima- mroźna, typowe przejawy, puszysty śnieg.

Niż baryczny: lato- chłodno, deszczowo; zima- mokro, deszczowo, dodatnia temp.

Wiatr to poziomy ruch powietrza, wieje z niżu do wyżu (wyż------->(wiatr) niż) S->N- wiatr południowy. Czynniki wpł. na wartośc ciśn. na Ziemi: wysokośc nad poziomem morza- im wyżej tym ciśn. niższe; temperatura- im wyższa temp tym niższe ciśn, im niższa temp tym ciśn. wyższe; pora roku, pora doby.

Dlaczego na równiku jest niskie ciśnienie? - przez cały rok w okolicach równika jest n. ciś. w związku z b. wys. temp. i b. silną konwekcją.

Dlaczego przez większośc roku w okolicach okołob. jest wyż baryczny?- w okol. okołob. przez cały rok jest wys. ciśnienie, ponieważ powietrze jest zimne, gęste i zstępuje na Ziemie.

Monsun- układ wiatrów, które zmieniają swój kierunek na przeciwny w zależności od pory roku. Są to wiatry sezonowe między oceanem a lądem. ozróżnia się:

a) monsun letni (morski) z pogodą deszczową, związaną z niskim ciśnieniem nad lądem i wysokim nad morzem,

b) monsun zimowy (lądowy) z pogodą suchą, spowodowaną wysokim ciśnieniem nad lądem i niskim nad morzem.W monsunie letnim wiatr wieje z morza w stronę lądu, w monsunie zimowym - odwrotnie. Latem ląd nagrzewa się szybciej niż woda, co powoduje unoszenie się nagrzanego powietrza, a tym samym spadek ciśnienia. W związku z różnicą ciśnień między wodą a lądem pojawiają się gwałtowne wiatry wiejące znad morza w głąb lądu. Zimą niże tworzą się nad cieplejszymi wodami, co powoduje wianie monsunów od lądu w stronę morza (wiatry wieją z obszarów o wyższym ciśnieniu do obszarów o niższym ciśnieniu). Monsuny tworzą się u południowych i wschodnich wybrzeży Azji. Monsun letni ma duże znaczenie w rolnictwie w Azji - pomaga nawadniać suche obszary w głębi kontynentu. Monsun letni jest wiatrem ciepłym i wilgotnym, a monsun zimowy jest wiatrem suchym, a zarazem zimnym.

Monsuny są uwarunkowane: 1. Róznicami pojemności cieplnej wody i lądu: woda nagrzewa sie powoli i wolno stygnie, a ląd nagrzewa się szybko i szybko oddaje ciepło; 2. Różnice temperatur; 3. Różnice ciśnienia. M. przez Azjatów nazywane są darem z nieba.

Ryczące czterdziestki, strefa ryczących czterdziestek – pas wód oceanicznych biegnący nieprzerwanie wokół południowej półkuli kuli ziemskiej, w przybliżeniu pomiędzy 40° i 50° szerokości geograficznej południowej, wzdłuż którego wieją stałe, silne wiatry zachodnie będące powodem częstych sztormów. Rejon związany z działalnością cyklonów w południowej strefie niskiego ciśnienia. Akwen trudny nawigacyjnie i niebezpieczny dla statków.

Końskie szerokości - to dwa obszary wysokiego ciśnienia atmosferycznego znajdujące się w okolicach 30 równoleżnika na półkuli północnej oraz południowej. Strefy te występują pomiędzy rejonem oddziaływania pasatów, a rejonem o przeważających wiatrach zachodnich. Przemieszczają się one na północ lub południe w zależności od ruchu słońca, pasatów i monsunów, wiejących z tej strefy na zewnątrz. Charakterystyczna pogoda dla końskich szerokości na morzu to stan ciszy lub słabego wiatru, wysokie temperatury powietrza oraz jego duża wilgotność.

Wyjące Pięćdziesiątki - obszar rozciągający się pomiędzy 50° i 60° szerokości geograficznej południowej. Rejon ten znany jest z jednych z najsilniejszych wiatrów na Ziemi, występujących tam ze względu na brak jakiejkolwiek bariery w postaci większych mas lądowych. Ponadto na siłę wiatru ma wpływ występujący w tym rejonie zimny prąd morski - Dryf Wiatrów Zachodnich. Obszar ten jest praktycznie niezamieszkany, z wyjątkiem takich miejsc jak południowa część Ameryki Płd, Falklandy oraz Georgia Płd.

Bryza – wiatr wiejący na wybrzeżu morskim. Zmiany kierunku wiatru, występujące w rytmie dobowym, wywołane są różnicami w nagrzewaniu się lądu i morza.

Fen– ciepły i suchy wiatr wiejący z gór w doliny. W wyniku zmian fizycznych następuje ogrzewanie i osuszanie spadającego powietrza oraz gwałtowne ocieplenie w obszarze jego oddziaływania - nawet o 10-20 stopni Celsjusza w ciągu kilkunastu minut. W Tatrach ten wiatr nosi nazwę halny.

Wiatr zboczowy - lokalny wiatr okresowy wiejący w górach; dolinne i górskie.

Bora— chłodny, suchy i porywisty wiatr katabatyczny wiejący na dalmatyńskim wybrzeżu Morza Adriatyckiego. Bora- nad Adriatykiem. Mistral- Francja, dolina Rodanu. Tworzy się nad rozleglymi pasmami górskimi schodzącymi wprost do morza.

Nazwy lokalne cyklonu tropikalnego: tajfun- Azja; huragan- Ameryka; willy- willy- Australia. Warunki powstawania: tworzą się w strefie międzyzwrotn.; powstają wyłącznie nad obszarami oceanicznymi przy temp wody powyzej 25 st (wyższej od temp powietrza) przy dużej wilgotności (powyżej 80%); towarzyszą mu b. silne wiatry; charakter. elementem cyklonu jest oko; b. niskie ciśnienie, wiatr powyżej 300km/h; cyklon porusza się z szyb 40- 60 km/h i najniebezp. jest gdy uderza w ląd (na morzu jest wtedy sztorm).

Trąba powietrzna (tornado): tworzy sie w wyniku zderzenia ciepłych, wilgotnych mas powietrza z zimnymi i suchymi. Towarzyszy temu powstanie chmur burzowych (cumulonimbus) połączonych swą podstawą z Ziemią. Trąba ma ogromną prędkośc wirowania, ale niewielką szerokośc. Niesie za sobą ogromne zniszczenia.