Czynniki abiotyczne – są to czynniki natury fizycznej określające warunki środowiska nieorganicznego – przyrody nieożywionej. Wywierają one samodzielnie lub wraz z innymi czynnikami wywierają wpływ na ekosystemy będące na różnym poziomie organizacji.

Słowo abiotyczny oznacza nieożywiony, martwy (biotyczny – żywy).

Abiotyczne składniki środowiska w głównym stopniu kształtują biotop (środowisko życia biocenozy – zespołu populacji roślin, zwierząt) i wpływają na  zamieszkujące go organizmy żywe, które na drodze ewolucji przystosowują się do nowo powstałych warunków. Gwałtowne wpływ czynników abiotycznych może spowodować rozwój organizmów oraz zmienić strukturę populacji organizmów żywych.

Do czynników abiotycznych (fizykochemicznych) zalicza się czynniki nieożywione, czyli

-  występowanie wody – jest niezbędna do regulowania wszystkich procesów życiowych organizmów żywych

- temperatura – wiele organizmów może żyć tylko w odpowiedniej dla nich temperaturze, a zmiana jej może spowodować ich zniknięcie z danego terenu

- ciśnienie atmosferyczne

- ilość docierającego światła

- warunki glebowe

- ukształtowanie powierzchni terenu

- klimat

- zasolenie wody

- wilgotność i jonizacja powietrza

Czynniki abiotyczne określają i wpływają na rodzaj życia na danym terenie.